Selçuk'taki kazılarda Efes'i Hitit uygarlığıyla buluşturan kanıtlar bulundu

Efes'in ilk yerleşim alanı olan Ayasuluk Tepesi'nde devam eden kazılarda yaklaşık 3 bin 200 yıllık Miken heykelciği tespit edildi.

YAŞAM 11.06.2022, 20:31
2
Selçuk'taki kazılarda Efes'i Hitit uygarlığıyla buluşturan kanıtlar bulundu
İzmir

İzmir'in Selçuk ilçesindeki Ayasuluk Tepesi kazılarında, Tunç Çağı'nda Batı Anadolu'daki uygarlık tarihine bakış açısını değiştirebilecek 3 bin 200 yıllık Miken heykelciği (figürin) bulundu.

Kültür ve Turizm Bakanlığının izni, Türk Tarih Kurumu ve İzmir Büyükşehir Belediyesi desteğiyle Ayasuluk Tepesi'nde süren kazılardan elde edilen buluntular, bölgenin tarihine ışık tutuyor.

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sinan Mimaroğlu başkanlığında gerçekleştirilen kazılarda, Tunç Çağı'ndan kalma seramiklerin yanı sıra yaklaşık 5 santim yükseklik ve genişliğinde başı ve ayakları bulunamayan bir Miken heykelciği çıkarıldı.

Sanat tarihi, antropoloji, genetik gibi farklı disiplinlerde uzman 25 bilim insanı, ön çalışma sonucu Miken heykelciğinin Ayasuluk Tepesi'nde Tunç Çağı yerleşimi bulunduğu konusunda kuvvetli bir kanıt olduğu görüşünde birleşti.

Heykelcik, aynı zamanda Hititler'e bağlı Arzava Krallığı'nın başkenti olan Appasas'ın Selçuk ve Efes bölgesinde kurulduğu, Hititler ve Miken uygarlıkları arasında ticaret gibi birçok alanda etkileşim kurulduğu yargılarını da güçlendirdi.

Şimdi mühür arıyorlar

Kazı Başkanı Doç. Dr. Sinan Mimaroğlu, AA muhabirine, ana kaya adını verdikleri zemindeki sondaj çalışmasında bir Miken figürini ele geçirmenin heyecanını yaşadıklarını söyledi.

Benzer formdaki figürinlerin bugüne kadar Batı Anadolu'daki 5 merkezde daha bulunduğuna dikkati çeken Mimaroğlu, "Sondaj çalışmasında kalenin ana kaya dediğimiz zeminine kadar indiğimizde bir Miken figürü parçası ele geçti. Miken figürini, milattan önce 1200 yıllarına tarihleniyor. Bu buluntu aslında Ayasuluk Tepesi'nin Hitit döneminde başkent olan Appasas ile eşleştirilmesinin bir kanıtı daha diyebilirim." ifadelerini kullandı.

Mimaroğlu, birçok tarihçinin kabul etmesine rağmen mühür bulunmadan Ayasuluk Tepesi ve Appasas eşleştirmesini bilimsel kesinlikle yapamayacaklarını aktararak, şu bilgileri verdi:

"Miken figürü burada kuvvetli Tunç Çağı yerleşiminin olduğunu göstermiş durumda. Özellikle Hitit döneminde Batı Anadolu'da önemli merkezler, yerleşim yerleri var. Mesela Arzava'nın başkenti Appasas da Efes ve Ayasuluk Tepesi ile eşleştiriliyor. Tabii ki günümüzdeki gibi bir levha olmadığı için bilemeyiz. Biz bunu nasıl elde edebiliriz ? Çıkacak mühürlerle. İleriki sezonlarda umarım çıkar. O mühürlerde eğer bunun Appasas olduğu kesin yazıyorsa o zaman kesin olarak söyleyebileceğiz. Bugüne kadar ele geçen parçalarla buraya Appasas deme yolundayız."

Sinan Mimaroğlu, benzer Miken figürinlerinin Tunç Çağ yerleşimi olan Troya, Limantepe, Kadıkalesi, Miletos, İasos'ta da bulunduğunu hatırlattı.

Ticaret yapılıyordu

Ayasuluk Tepesi'nin son Tunç Çağı için önemli bir merkez olduğunun altını çizen Mimaroğlu, "Efes'in ilk kurulduğu yer burası. Sonuçta deniz kıyısında bir yerdi ve ticareti vardı. Son Tunç Çağı'nda Batı Anadolu ile adalar arasında ya da kıta Yunanistan arasında seramik, diğer materyaller ve maden ticaretinin olduğunu söyleyebiliriz." dedi.

Miken figürinlerinin daha çok mezarlarda veya ev içlerinde tapınma amacıyla kullanıldığını düşündüklerini kaydeden Mimaroğlu, şöyle devam etti:

"Figürinlerin yapıldığı malzeme, yani kilin niteliği hangi bölgeden geldiğini gösteriyor. Bizim ilk gözlemlerimize göre buradan çıkan örneğin ithal malzeme olduğunu düşündürüyor, yani adalardan gelmiş olabileceğini. O döneme bakarsak tabii ki şu anda olduğu gibi yurt dışından bir malzeme getirmek oldukça pahalı olduğu için o dönemin insanlarının da aynı şekilde bu parasal güce sahip olduğunu düşündürüyor. Ve aynı seviyede ele geçen istiridyeler de özellikle yenmiş bir durumda ortaya çıktı. Tespitler, üst düzey sınıfın yani parasal gücü olan sınıfın bu besine ulaşabileceğini söylemekte. Miken figürü işte bu istiridye kabukları ve ele geçen seramikler aslında birbirini bir vazo gibi tamamlıyor."

Ayasuluk, ilk ve son Efes yerleşimi

Tarih öncesi dönemden başlayarak yaklaşık 9 bin yıl kesintisiz yerleşimin bulunduğu Efes'te ilk yerleşim yeri olarak bilinen Ayasuluk Tepesi, bugün gezilen Efes Antik Kenti'ne yaklaşık 3 kilometre uzaklıktaki Selçuk şehir merkezinde bulunuyor.

M.Ö. 300'lü yıllarda bugünkü antik kent sınırlarına taşınan Efes, limanın Büyük Menderes Nehri alüvyonuyla kapanması, deprem ve Sasani akınlarıyla M.S. 7. yüzyılda yine Ayasuluk çevresindeki bölgeye taşınmıştı.

Selçuk-Efes, Aydınoğulları Beyliği'nin 1304 yılında bölgeye gelişiyle Türk egemenliğine geçmişti.

Yorumlar (0)
28
az bulutlu
Namaz Vakti 30 Haziran 2022
İmsak 03:28
Güneş 05:28
Öğle 13:13
İkindi 17:12
Akşam 20:47
Yatsı 22:38
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31