Antarktika Seferi’nin kadın görevlisi 'biyoteknolojik ilaçların' peşinde

Antarktika Bilim Seferi katılımcısı Hilal Ay, biyoteknolojik ilaçlar için yeni kaynaklar ararken sefer boyunca toprak, sediment ve deniz suyu örneklemesi yaparak yeni aktinobakteri türlerini keşfetmeyi amaçlıyor.

TEKNOLOJİ 08.03.2022, 20:25
14
Antarktika Seferi’nin kadın görevlisi 'biyoteknolojik ilaçların' peşinde

Ay, Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda gerçekleştirilen ve 46 gün süren yolculukta, 40 ayrı noktadan toprak ve sediment örneklemesi yaparak, onlarca litre deniz suyu süzerek, izole edeceği bakteriler için gerekli çevresel örneklemeyi tamamladı.

6. Antarktika Bilim Seferi katılımcısı 19 Mayıs Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü öğretim üyesi Hilal Ay, "Burası dünyanın bir çok alanına göre ekstrem fizikokimyasal habitat özellikleri taşıyor ve çok düşük sıcaklıklar görülebiliyor. Besin miktarı çok az, ben de burada Uludağ Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi’nde ki arkadaşlarımla hazırladığımız projede yeni aktinobakteri türlerini keşfedip bu aktinobakteri türlerinin akuakültürde probiotik olarak kullanılabilirliğini, patojenlere karşı antimikrobiyal madde üretim potansiyellerini keşfetmeyi amaçlıyorum’ dedi.

Aktinobakterilerin isimlerinin çok teknik gelebileceğini ancak onları herkesin tanıyabileceği özelliklerinin olduğunu ifade eden Ay, " Yağmur sonrası hepimizin hoşuna giden bir toprak kokusu olur, aslında bu toprak kokusu birçok aktinobakterinin ürettiği kimyasaldan kaynaklanır. Bu sebeple bir çok kişinin aktinobakterilerin bu özelliği sebebiyle unutmadığını ve hatırladığını düşünüyorum. Çok daha önemli bir özellikleri daha var, aktinobakteriler klinikte kullanılan birçok antibiyotiğin, antikanser bileşiğin kaynak organizması yani, bu organizmaları küçük fabrikalar gibi düşünebiliriz" dedi.

Ay, "Bu fabrikalar antimikrobiyal madde üretebiliyor, anti kanser ilaç üretebiliyor, endüstride kullanılabilen bir çok enzimi üretebiliyor. Bu sebeple aktinobakteriler biyoteknolojik açıdan önemli bir bakteri grubu ve biz bu projede yeni aktinobakteri türlerini henüz hiç alışılmamış alan olan, Horseshoe Adası’nın toprak, sediment ve su örneklerinden izole ederek, hem literatüre kazandırmayı hem de bu organizmaların biyoteknolojik potansiyelini ortaya koymayı amaçlıyoruz" dedi.

"Genom analizi ve dizilimi yapıyoruz"

Horseshoe Adası’ndan izole edilecek yeni aktinobakteri türlerinin literatüre ilk defa kendilerinin kazandıracağının önemine değinen Hilal Ay şunları kaydetti:

" Buradan izole edeceğimiz yeni aktinobakterilerin daha önemli bir özelliği var. Yeni bir bakteri türü, yeni bir bileşik de diyebiliriz, yeni bir biyoaktif madde ya da yeni bir antibiyotik ve kanser madde. Her organizmanın genetik potansiyeli farklıdır. Biz burada izole edeceğimiz mikro organizmaların metabolik potansiyelini tüm genom analizi ve dizilimi yaparak ortaya koyacağız. Böylece izole ettiğimiz mikroorganizmaların bu zor koşullarda hayatta kalabilmek için üretebildiği farklı, eşsiz molekülleri de genom dizilimine bakarak ön görebileceğiz’

Yeni ilaç öncülü olabilecek bileşiklerin keşfi için birçok çalışma yapıldığını ifade eden Hilal Ay, " Özellikle bitkisel kaynaklardan ya da mikrobiyal kaynaklardan ilaç öncülü olabilecek moleküler üzerine birçok çalışma yapılıyor. Mikroorganizmalar açısından baktığımızda yeni mikroorganizma, yeni bakteri türü ve farklı bir metabolik potansiyel ve farklı bileşikler, farklı moleküller anlamına gelebilmektedir" ifadesini kullandı.

Özellikle ekstrem, yüksek ve düşük sıcaklık, asidik ve bazik ortamlardan yeni türlerin keşfine yönelik birçok çalışma yapıldığını belirten Ay şöyle devam etti:

"Burada olmamızın sebebi Horseshoe Adası’ndan şimdiye kadar aktinobakteri türlerinin keşfi üzerine ya da biyoaktif madde üreticisi yeni aktinobakterilerin izolasyonuna dair çalışma yapılmamış olması. Böyle ekstrem bir ortamın, bir ekosistemin mikrobiyal kaynaklarının, en az o bölgenin sahip olduğu maden kaynakları kadar değerli olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü bu proje ile Horseshoe Adası’nın mikrobiyal genetik kaynaklarını ortaya çıkararak tüm genom analizi ile bu mikroorganizmaların genetik potansiyeli ortaya çıkarmış oluyoruz. Bu genetik kaynaklardan da ileride biyoteknolojik ilaç öncülü olabilecek molekülleri, endüstride kullanabileceğimiz enzimleri izole edebileceğiz. Bu minik fabrikaları, aslında hem Türkiye ekonomisine, hem de dünya bilimine kazandırmayı amaçlıyoruz"

Trafik polisliğinden bakteriyel araştırmalara

4 yıl trafik polisliği yapan, ardından yüksek lisansını tamamlayan ve devamında sağlık alanında çalışmaya karar veren Ay, insanların faydasına somut bir çalışma yapmak amacıyla antibiyotik dirençliliğine ve kansere karşı ilaç olarak kullanılabilecek eşsiz moleküller üreten aktinobakteriler üzerine çalışıyor.

Bir çalışma alanı olarak Antarktika'nın eşsiz olduğu kadar birçok zorluğu da beraberinde getirdiğinin altını çizen Ay şu değerlendirmeyi yaptı:

" Antarktika’da varlığını sürdürebilen birçok canlı gibi burada çalışmak isteyen insanların güçlü olması gerekiyor. Buzulların arasında, düşük sıcaklıkta, kar fırtınasına karşı bir tepeye tırmanmak çoğu zaman kadınların kolaylıkla yapabileceği eylemler arasında görülmez. Ancak Antarktika’daki çalışmalarımı yaparken burada var olabilmek için gerekli güce sahip olduğumu, güç ve kuvvetin sadece erkekler ile özdeşleştirilmemesi gerektiğini bir kez daha fark ettim. Kadınlar, değişen koşullara kolaylıkla uyum sağlayabilecek bilişsel potansiyelin yanı sıra kendileri dışındaki canlılara hoşgörü ve fedakarlıkla yaklaşmalarını sağlayan sevgi dolu bir karaktere de sahipler"

​​Sefer süresince aynı kamarayı paylaştığı ekibin diğer kadın üyelerinin özverili çalışmalarını da gözlemlediğini ifade eden Ay sözlerini şöyle tamamladı:

"Normal iklim koşullarında bile birçok zorluğu bulunan görevini Antarktika’da da yerine getiren kadınlar engel tanımıyor. Benim ve AA'dan kadın arkadaşların burada oluşu sadece 6. Ulusal Antarktika Bilim Seferi’ndeki görevlerimizi başarıyla yerine getirmemiz açısından değil aynı zamanda ülkemdeki kız öğrencilere ilham olmamız yönüyle de önem taşıyor. Bilimsel araştırmalar yapmak veya herhangi bir görevi bütün zorluklarıyla beraber 'dünyanın öbür ucu' diye nitelendirilen bir yerde bütün sorumluluğuyla tek başınıza yürütmek için erkek olmak gerekmiyor. Bu vesileyle de 8 Mart Kadınlar Günü'nü kutluyorum"

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 30 Kasım 2022
İmsak 06:31
Güneş 08:01
Öğle 12:58
İkindi 15:22
Akşam 17:44
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4