Metaverse'de 'sanal gerçeklik' ne kadar gerçek?

Metaverse gerçek evreni ve pek çok sanal alt evreni kapsayan, çok boyutlu kurgusal bir dijital evrendir.

ÖZEL HABER 03.01.2022, 18:39
24
Metaverse'de 'sanal gerçeklik' ne kadar gerçek?

Metaverse ile ilgili beklentilerin çoğu esasında günümüzde de deneyimleyebildiğimiz fakat bir kısmı henüz kitleselleşmemiş teknolojilerden oluşur. Kullanıcıların kendilerine bir avatar oluşturup alternatif sanal bir hayatı yaşadıkları "Second Life" (İkinci Hayat) dünyasında okula gitmek, işe başlamak, gelir elde etmek, insanlarla sosyalleşmek ve yatırım yapmak mümkündür. Hatta Second Life üzerinden para kazanıp, bu parayı gerçek dünyaya aktarmak da söz konusudur.

Metaverse evreninin kapsamı
Sanal dünyada uygulamaların kendi ekonomilerini oluşturmaları yeni bir durum değil. Sanal gerçeklik (VR) gözlüklerini giyerek bir konser ya da futbol maçını izlemek, -bilgisayar ve televizyondan izlemekten farklı olarak- 360 derecelik sanal evrende kameranın değil, gözlerinizin odaklandığı alanı seyretmek mümkün. Yine sanal gerçeklik evreninde çevrim içi eğitim ya da toplantılar yapılabilmektedir.

Artırılmış gerçeklik (AR) uygulamaları ile telefonunuzdan beğendiğiniz ayakkabıları önce telefonun kamerasını ayağınıza tutarak, ayağınızda deneyip nasıl durduğuna bakıp satın almak da mümkün. Artan internet hızlarıyla birlikte nesnelerin interneti (IoT) de her geçen gün daha fazla hayatımıza giriyor. Akıllı evler, akıllı şehir uygulamalarıyla nesneler birbirleriyle haberleşip önden belirlenmiş görevlerini insan müdahalesi olmadan yerine getirebiliyor. Giyilebilir teknoloji de geçtiğimiz yıllarda ciddi mesafe katetti. Akıllı saatler nabzınızı; akıllı mücevherler ne kadar uyuduğunuzu, stres durumunuzu; akıllı ayakkabılarınız ne kadar koştuğunuzu, kaç kalori yaktığınızı; akıllı yoga taytlarınız ise hareketleri doğru yapıp yapmadığınızı size söylüyor. Bunların tamamı kitleselleşmemiş de olsa günümüzde deneyimlenebilen teknolojiler.

Metaverse'in esas vadettiği ise tüm bunların iç içe geçtiği ve etkileşimin çok daha üst düzeyde gerçekleştiği bir evren. Metaverse'i yepyeni bir teknoloji olarak değil, hali hazırda kullanılan pek çok teknolojinin gelişerek birlikte yer aldığı bir yer olarak düşünmemiz gerekir. Zeki Müren'in de sizi gördüğü, hatta görmekle kalmayıp bir kafede oturup çay içebildiği bir evren olarak düşünebiliriz.

Metaverse'in geleceği tartışmalı
Tüm bu teknolojiler arasından Blockchain teknolojisinin (ödeme sistemleri dışında) Metaverse'de nasıl yer alacağı, bu sanal evrenin geleceği açısından kritik öneme sahip. Blockchain teknolojisi, herhangi bir merkezi yapıya ihtiyaç duymadan veri tabanı oluşturmaya olanak sağlıyor. Metaverse üzerindeki kimliklerimiz, bugün ürettiğimizden çok daha fazla kişisel verilerimiz -kendimize bile itiraf etmekten çekindiğimiz duygu durumlarımızın verileri de dahil- merkezsiz bir ortamda mı, yoksa sürece dahil olan teknoloji devlerinin merkezi veri tabanlarında mı tutulacak? Her iki durumda da ulus devletler bu duruma nasıl yaklaşacaklar? Ulus devletlerin bu sanal evrenlerdeki pozisyonu ne olacak? Bu gibi sorular hala belirsizliğini koruyor. Devletlerin günümüzde iyice yaygınlaşan kripto paralarla ilgili dahi takınacakları tavır belirsizliğini sürdürürken Metaverse konusunda nasıl adımlar atılacağı merak konusu.

Sanal gerçeklik ne kadar gerçek?
Sanal gerçeklik deneyimlerinin en popülerleri arasında yer alan Richie's Plank Experience'da, kullanıcılar sanal gerçeklik gözlüklerini taktıktan sonra bir asansöre binip üst katlara doğru çıkmaya başlarlar. Asansör kapısı açıldığında önünüzde yer alan ince tahtaya basıp yürümeniz ve sonrasında da cesaret edebilirseniz aşağı atlamanız gerekmektedir. O an gerçekte bir odada olduğunuzdan ve atacağınız bir adımın oda içerisinde atılacak bir adım olduğundan yüzde yüz emin olmanıza rağmen, sanal gerçeklik dünyasında o adımın sizi gökdelenden aşağı düşürecek olduğu hissi sizi engeller. Beyninize o adımı atma komutunu vermekte çok zorlanırsınız.

Bununla birlikte mevcut Deep Fake ve ses klonlama teknikleriyle şu an bile herhangi birisinin gerçekte hiç olmayan bir videosunu üretmek, hiç söylemediği şeyleri söyletmek ve bu ses-görüntü kombinasyonunun gerçeğe son derece yakın olması mümkün. Bunun 360 derece sanal gerçeklik evreninde karşınıza çıktığını ve hatta elinizdeki özel eldiven yardımıyla dokunma hissini yaşayabildiğinizi düşünün. Neyin gerçek neyin sanal olduğunu anlamak bugün bile iyice zorlaşmışken bu çok daha büyük bir meydan okuma olarak karşımıza çıkacak.

Sonuç olarak, Metaverse'de bizi neyin beklediğini bilmiyoruz. Böyle bir evrenin gerçekten var olup olmayacağını da. Pek çok Metaverse projesi henüz emekleme aşamasında. Yine artırılmış ve sanal gerçeklik teknolojilerinin ya da bunları bir araya getiren genişletilmiş gerçekliğin (XR) katetmeleri gereken ciddi bir mesafe var. Teknolojik olarak gelişmelerinin yanı sıra ucuzlayıp kitleselleşmeleri de gerekiyor.

Walter Benjamin 1935'te yazdığı Mekanik Yeniden Üretim Çağında Sanat Yapıtı makalesinde; kameranın icadının, sanat eserinin sergileme değerinin kült değerinin önüne geçmesine neden olarak sanat eserinin özgünlüğünü/biricikliğini kaybetmesine yol açtığını savunur. Metaverse ise tüm dünyanın, insanların, hatta anı ve hayallerin özgünlüklerini yitirdiği bir evren olma potansiyeli taşıyor. Metaverse'de bizi bekleyen en büyük tehlike gerçekliğimizi ve gerçekliğe dair algımızı yitirme ihtimalidir.

AA

Yorumlar (0)
3
açık
Namaz Vakti 28 Ocak 2022
İmsak 06:44
Güneş 08:12
Öğle 13:22
İkindi 15:58
Akşam 18:22
Yatsı 19:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11