TBMM Başkanı Şentop: Türkiye olarak yeni bir adil dünyanın kurulmasını işaret ediyoruz

TBMM Başkanı Şentop, "Bir tesadüf olarak bu anlaşma yapılmamıştı. Bir anlaşmazlık ortaya çıktığında da Sayın Cumhurbaşkanı'mızın müdahalesiyle dün yeniden bir olumlu açıklama oldu ve yeniden tahıl sevkiyatıyla ilgili faaliyetler başladı." dedi.

GÜNDEM 03.11.2022, 00:00 03.11.2022, 15:20
3
TBMM Başkanı Şentop: Türkiye olarak yeni bir adil dünyanın kurulmasını işaret ediyoruz
İstanbul

TBMM Başkanı Mustafa Şentop, Ukrayna-Rusya gerilimi sonucunda tahıl, gübre, enerji ham maddelerinin taşınmasında meydana gelen sorunların oluşturduğu tehdidin henüz ortadan kalkmadığını belirterek, "Türkiye'nin girişimleriyle özellikle tahıl ve gübre konusu kısmen aşılmış ise de durumun ne kadar kırılgan düzeyde olduğunu herhalde takdir edersiniz." dedi.

Şentop, Marmara Üniversitesince Ataköy'deki bir otelde düzenlenen 6. Denizcilik ve Deniz Hukuku Uluslararası Kongresi'nde yaptığı konuşmada, denizler konusunda uluslararasındaki sorunların giderek arttığını söyledi.

Barışı korumak için uluslararası deniz hukukunun çok daha önemli hale geldiği bir dönemde denizcilik ve deniz hukukunun uluslararası düzeyde, çeşitli boyutlarıyla ve güncel sorunlarıyla ele alınacak olmasının önem taşıdığını belirten Şentop, dünyaca ünlü deniz hukukçuları ve sektör temsilcilerinin hem kendi ülkelerine hem de diğer ülkelere yararlı ve ufuk açıcı katkılar yapmasını Türkiye adına sevindirici bulduğunu kaydetti.

Şentop, sempozyumdan çıkacak güzel sonuçların, ortak ve barışa dayalı bir dünyaya hizmet etmesini dileyerek, "Hepimiz biliyoruz ki çok erken tarihi dönemlerde 'Denizlere hakim olan cihana hakim olur' sözünün ehemmiyetini fark eden toplumlar, medeniyetlerini su ve sulardan faydalanma oranında geliştirmişlerdir. Malumunuz olduğu üzere yaşadığımız çağda dahi ülkeler, siyasi, ekonomik ve askeri alanda, denizin üstüne ayrı, altına ayrı sahip olmanın rekabeti içindedirler. Bu rekabetin zaman zaman sıcak çatışma boyutuna evirildiği düşünüldüğünde, denizlerin ülkeler arasında hakkaniyetli şekilde kullanımını sağlayacak uluslararası bir deniz hukukuna ihtiyaç duyulduğuna şüphe yoktur." diye konuştu.

Tarih boyunca denizlerdeki rekabetin sürdüğüne dikkati çeken Şentop, günümüzde deniz yolu taşımacılığının diğer ulaşım yollarına göre daha geniş bir coğrafyada dolaşıma sahip olduğu için ülkeler arasında ticaretin devamının son derece önemli olduğunun altını çizdi.

Küreselleşen dünyada refahın devam etmesi için deniz ve denizciliğin hayati önem kazandığını vurgulayan Şentop, şunları ifade etti:

"Kovid döneminde hem deniz hem de kara taşımacılığında meydana gelen aksamaların ve navlun fiyatlarındaki astronomik artışların vahim sonuçlarını tecrübe ettik. Ukrayna-Rusya gerilimi sonucunda tahıl, gübre, enerji ham maddelerinin taşınmasında meydana gelen sorunların oluşturduğu tehdit henüz ortadan kalkmadı. Türkiye'nin girişimleriyle özellikle tahıl ve gübre konusu kısmen aşılmış ise de durumun ne kadar kırılgan düzeyde olduğunu herhalde takdir edersiniz. Birkaç gün önce Rusya'nın bu anlaşmadan çekilmesini açıklaması sonucunda tabloyu gördünüz. Bu konuda Türkiye'nin arabuluculuğunun ne kadar önemli ve ne kadar sağlam temellere dayandığını da tekrar müşahede ettik. Bir tesadüf olarak bu anlaşma yapılmamıştı. Nitekim bir anlaşmazlık ortaya çıktığında da Sayın Cumhurbaşkanı'mızın müdahalesiyle dün yeniden bir olumlu açıklama oldu ve yeniden tahıl sevkiyatıyla ilgili faaliyetler başladı."

TBMM Başkanı Şentop, denizciliğin küresel boyutta görünmez en büyük endüstri olduğunu, gelecekte de bu durumun süreceğini dile getirdi.

Küresel nakliye ticareti yapılan malların nerdeyse yüzde 90'ının deniz yoluyla taşındığını belirten Şentop, Süveyş Kanalı'nda Mart 2021'de sıkışan yük gemisini anımsattı.

Bu durumun dünyanın gündemine oturduğunu kaydeden Şentop, "Dünya ticaretinin yüzde 12’sinin geçtiği bu daracık ancak çok önemli su yolunda 300 gemi yaklaşık bir hafta beklemek zorunda kaldı. Haftalar sonra bile bütün dünya ticaretine tıkaç olan bir tek gemi, tedarik zincirlerini kırdı. Bu bir haftanın maliyeti yaklaşık 50 milyar dolar gibi bir zararla ifade edilmeye başlanınca gizli endüstri denizciliğin önemi insanların dikkatini çekti. Herhangi bir anlaşmazlık ya da başka bir hukuki sebeple birkaç gün bekleyen bir ticaret gemisinde oluşacak zararlar ve bunların tazmini değerlendirilmeye muhtaç konulardır. Bu bakımdan deniz hukukunun ayrılmaz bir parçası olarak meydana gelen zararların tazmini noktasında sigorta hukuku da önem arz ediyor. Deniz ticaretinin güvenle devamı ve muhtemel olası zararların deniz ticaretinin devamlılığının sağlanması açısından tazmini de sigorta hukukunu yakından ilgilendiriyor." değerlendirmesini yaptı.

"Türkiye olarak yeni bir adil dünyanın kurulmasını işaret ediyoruz"

Şentop, uluslararası denizcilik örgütünün kurulması fikrinin 1948 yılında benimsendiğini dile getirdi.

O yılki Birleşmiş Milletler (BM) Konferansı'nda belli bir çerçeveye oturtulmaya çalışılan ortak hukuk oluşturma talebi ve kurallarına rağmen gücü ellerinde tutan ülkelerin hala kendi dediğini dayatma, kafasına göre haritalar yayınlama gayreti içinde olduğunu belirten Şentop, şöyle devam etti:

"Tabii dünya değişti. Bazı ülkelerin sadece haklarının olduğu, bazı ülkelerin ise sadece yükümlülüklerinin bulunduğu bir dünya yok artık. Bütün ülkelerin hakları var, aynı zamanda yükümlülükleri var. Uluslararası hukuk bu bakımdan çok önemli. Ama hükümleri işine geldiğinde tanıdığı, çıkarına uymadığı zaman tanımadığı bir hukuk düzeni olamaz. Eğer olursa yanı başımızda Rusya-Ukrayna savaşında olduğu gibi önce iki ülkeyi, sonra da bölgeyi, daha sonra da bütün dünyayı etkileyen büyük olumsuzluklarla karşı karşıya kalırız. On yıllarca Afganistan'da, Irak'ta birçok Orta Doğu ülkesinde hukuk tanımayanlar bugünkü çatışmalar karşısında etkili çözüm üretmekte de aciz kalmaktadırlar. Biz, Türkiye olarak yeni bir adil dünyanın kurulmasını işaret ediyoruz. Adil bir uluslararası düzen, aksi halde küçük büyük bütün devletler ve halklarının zarar göreceği büyük bir çatışmaya doğru dünya gitmektedir."

Son yıllarda Uluslararası Denizcilik Örgütünün gündeme aldığı insansız su araçlarının hukuki durumu, işletme sorumluluğu, deniz kazaları, eski gemilerin geri dönüşümü ve konteyner taşımacılığının temel sorunları başta olmak üzere denizcilik sektörünün meseleleri ve önerilecek çözüm yollarından bahseden Şentop, kongreden çıkacak sonuçların bu bağlamda kıymetli olduğunu ifade etti.

Denizcilik hukukunda ortak bir dil oluşturmak, evrensel bir hak-hukuk standardını tanımlamak ve güncellemek için uluslararası hukukçuların koordineli çalışmalarına katkı sunmanın çok değerli olduğuna dikkati çeken Şentop, "Uluslararası deniz mevzuatına uyum ile yaşanacak uyuşmazlıklar zarara yol açmadan giderilmelidir. Uluslararası ticari ilişkilerden doğacak anlaşmazlıklar birden fazla hukuk düzeni ile irtibatlı olmamızı gerektirdiğinden işin ehli akademisyenlerle sektör temsilcileri beraber bir çalışma sergileyecektir. Yasal düzenlemeleri uygulayacak görevlilerin de eğitilmesi ve bilinçlendirilmesi bu bağlamda elzemdir." şeklinde konuştu.

"Buradan çıkan sonuçları değerlendireceğiz"

Adalet Bakan Yardımcısı Zekeriya Birkan ise dünya ticaretinin çok büyük bir kısmının deniz yoluyla yapıldığını söyledi.

Birkan, uluslararası kuralların oluşmasına rağmen hala birçok konuda sorunların ortaya çıkabildiğini dile getirerek, "Deniz taşımacılığının hem kolay hem ucuz olması nedeniyle çıkan ihtilafların da çözümlenmesi gerekiyor. O yüzden bu tür çalışmaların çok yol gösterici olduğunu düşünüyoruz. Bakanlık olarak buradan çıkan sonuçları değerlendireceğiz." diye konuştu.

Kongrede, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Deniz Hukuku Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Pınar Akan, TBMM Başkanı Şentop'a hediye takdim etti.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 04 Aralık 2022
İmsak 06:34
Güneş 08:05
Öğle 12:59
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Keçiörengücü 15 26
4. Rizespor 14 25
5. Pendikspor 14 25
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 14 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Adanaspor 15 18
12. Göztepe 14 18
13. Altay 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4