Tarım ve Orman Bakanlığı taşkınlara karşı yeni sistemleri uygulamaya alıyor

Tarım ve Orman Bakanlığı, özellikle kentsel alanlar, şehirleşme ve iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki etkilerinden dolayı, akış rejiminde düzensizliklere yol açan taşkın risklerine karşı yeni tedbirler alıyor.

GÜNDEM 12.04.2023, 18:54
4
Tarım ve Orman Bakanlığı taşkınlara karşı yeni sistemleri uygulamaya alıyor
Ankara

AA muhabirinin Bakanlıktan edindiği bilgiye göre, Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü, taşkınlara karşı bir yandan makine parkını güçlendirirken diğer yandan yeni yatırım ve projelerle önlemlerini artırıyor.

DSİ, taşkın problemi olan havzaları memba ve mansap yönüyle bütüncül olarak etüt ediyor. Ayrıca taşkın ve rüsubat kontrolü için hidrolik yapıların inşası gibi yapısal önlemlerin yanı sıra yapısal olmayan taşkın önleyici tedbirler de devreye alınıyor.

Önlemler kapsamında, taşkın sularını akarsu yatağında tutmaya ya da taşkına maruz kalabilecek sahadan uzaklaştırmaya yönelik yatak düzenlemelerini içerecek şekilde çalışmalar yürütülüyor. Taşkın riski büyük yerleşim yerlerinin membasında suları depolamak maksadıyla taşkın barajları (sel kapanları) ile ilgili planlama ve proje çalışmaları yürütülüyor.

Suyun akış rejimini düzenleyen ve bu sayede yerleşim yerlerini taşkın sularından koruyan sel kapanı ve baraj gibi tesisler yapılıyor. Ayrıca makineli toplu çalışmalarla akarsular ıslah ediliyor.

Yapısal tedbirler kapsamında DSİ tarafından 1954'ten bu yana aralarında barajların da olduğu 10 binin üzerinde taşkın kontrol tesisi inşa edilerek, yaklaşık 20 milyon dekar arazi taşkın zararlarından korundu.

Makine parkına takviye

DSİ'nin makine parkına 2024 yılı sonuna kadar 650 ana grup iş makinesinin dahil edilmesi ve toplam makine sayısının 2 bin 700'e çıkarılması hedefleniyor. Böylece makine parkına son yılların en büyük yatırımı gerçekleştirilmiş olacak.

Akarsulardaki ıslahların, membadan mansaba yan kolları da kapsayacak şekilde bütüncül olarak yapılması ve akarsulara her türlü olumsuz müdahalenin ortadan kaldırılması amacıyla Doğu Karadeniz Havzası'nda seçilen alt havzalarda Taşkın ve Rüsubat Kontrolü Eylem Planı (TRKEP) geliştirildi ve uygulanmaya başlandı. TRKEP aynı zamanda istimlak bedellerinin belirlenmesi ve yeni ihtiyaçların tespit edilmesine yönelik çalışmaları da kapsıyor.

Taşkınlar için mobil uygulama

DSİ tarafından geliştirilen Taşkın Arıza ve Müdahale Mekansal Bilgi Sitemi (TAMBİS) web ve mobil uygulama olarak tasarlandı. Revizyon çalışmaları süren uygulama sayesinde vatandaşlar taşkınları ihbar edebilecek. Bunun yanında uygulama üzerinden geçmiş taşkınlar, işletmeye açılmış taşkın kontrol tesisleri ile akarsu yataklarına yapılan müdahaleler gibi bilgilere ulaşılabilecek.

TÜBİTAK işbirliğinde yürütülen Akım Tahmin ve Havza Optimizasyon Modeli (ATHOM) sayesinde, barajlarda her gün yenilenen meteorolojik ve hidrolojik tahminler ile özellikle taşkın mevsiminde baraj ve mansap güvenliğini sağlayacak şekilde taşkın riskini azaltan optimum işletme politikalarını oluşturma imkanı getirilecek.

Yaygınlaştırma çalışmaları devam eden sistemle pilot havzayla birlikte 5 önemli havzada daha barajlarda ve mansaplarda taşkın riskini azaltan optimum işletme olanağı sağlanacak.

Öte yandan son yıllarda Doğu ve Batı Karadeniz bölgelerinde meydana gelen taşkınlar sonrasında harekete geçilerek acil eylem planları hazırlandı ve projelere hız verildi.

Olası taşkın ve sel durumlarında rüsubat kontrolü için çok sayıda tersip bendi inşa ediliyor. Ayrıca sel sularına karışabilecek odunsu malzemeyi tutmak amacıyla geçirgen tersip bendi olarak nitelendirilen ve "Sel tırmığı" olarak adlandırılan yapılar geliştirildi. 2022 yılında bu yapılar Karadeniz Bölgesi'nde inşa edilmeye başlandı.

Ayrıca yaşanabilecek taşkınlarda rüsubat malzemelerinin yerleşim yerlerine ulaşmadan membada tutulması maksadıyla baraj yüksekliğinde rüsubat depolayacak "Taşıntı barajları" geliştirildi.

Taşkın erken uyarı sistemi

DSİ tarafından Taşkın Erken Uyarı Sistemi (TEUS) geliştirilerek, uygulamaya konuldu. Bu sistemle taşkın riski bulunan yerleşim yerlerinin membasındaki dere yataklarında radar sensörlü seviye gözlem istasyonları kurulmaya başlandı. Yağış havzasını hidrolojik olarak temsil edebilecek ve erken uyarı için gerekli zamanı sağlayabilecek noktalarda devreye alınan sistem, ilk olarak Karadeniz Bölgesi'nde hizmete alındı.

Sistemle dere yataklarındaki su seviyeleri anlık izlenecek, dere yatağındaki suyun takibe alınması gereken seviyeye geldiğinde ilk uyarı sistem operatörüne ulaşacak. İhtiyaç olması halinde operatör tarafından ilgili kamu kurumları ivedilikle bilgilendirilecek.

Deredeki su seviyesinin taşkına sebep olacak duruma gelmesi halinde DSİ tarafından ilgili kamu kurumları bilgilendirilecek.

Yeni gözlem istasyonları yapılıyor

Toplam 191 seviye gözlem istasyonu Trabzon, Giresun, Rize, Gümüşhane, Bayburt, Samsun, Ordu, Sinop ve Artvin'de kurularak işletmeye alındı. Kastamonu, Karabük, Bartın ve Zonguldak'ta 69 istasyonun işletmeye alınması çalışmaların kısa sürede tamamlanması hedefleniyor.

Taşkın erken uyarı sistemlerinin işletilmesinde ve taşkın kontrol tesislerinin planlamasında önemli parametrelerin başında hidrometrik ve meteorolojik gözlem çalışmaları geliyor.

Bu kapsamda DSİ, 1334 Akım Gözlem İstasyonu (AGİ) işletiyor. Bunların 910'u anlık izlenebiliyor. DSİ'nin işlettiği 56 meteorolojik gözlem istasyonu, 260 kar gözlem istasyonu (46'sı anlık izlenebiliyor) ve 155 sediment alım noktası bulunuyor.

DSİ, 2022'de 146 taşkın ve rüsubat kontrol tesisini faaliyete aldı. Bu tesislerle 204 meskun mahal ile 1963 hektar alanın taşkınlardan korunması amaçlanıyor. Bu yıl 284, gelecek yıl 443 ve 2025 yılında 142 tesisin yapılması planlanıyor. Bu tesislerle 2025 sonu itibarıyla 1174 meskun mahallin taşkınlardan korunması hedefleniyor.

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 19 Haziran 2024
İmsak 03:24
Güneş 05:25
Öğle 13:10
İkindi 17:10
Akşam 20:46
Yatsı 22:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21