GÖRÜŞ - Yunanistan Türkiye için ne oranda bir tehdit unsuru oluşturabilir?

Oğuz Yücel, Yunanistan'ın Türkiye ile gerilim politikasının lobicilik faaliyetleri ve ülkenin genel durumu bakımından değerlendirmesini AA Analiz için kaleme aldı.

GÜNDEM 11.10.2022, 13:43
6
GÖRÜŞ - Yunanistan Türkiye için ne oranda bir tehdit unsuru oluşturabilir?
İstanbul

Lobicilik faaliyetlerinin Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) önemli bir yer tuttuğu herkesin malumudur ve lobilerin etki alanları etnik grupların gücü nispetindedir. Ermeniler, Yahudiler gibi Yunanlılar da lobicilik faaliyetlerinde ön plana çıkmaktadır. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) de Yunanlılara Amerika’da 100’den fazla lobisiyle sağladığı desteğe ek olarak, özellikle 1974 yılından sonra Ermeni Lobisi ile yapılan ittifak da eklendiğinde Yunanistan'ın, ABD’de lobicilik faaliyetlerinde etkin bir durumda olduğu söylenebilir. Dolayısıyla Türkiye, Amerika’da sayısı çok fazla olan Ermeni ve Yunan lobisi ile mücadele etmek zorunda kalmıştır[1].

Yunanistan, Türkiye ile yaşadığı her kriz döneminde kendisine destek aramak için lobicilik faaliyetlerine sarılma eğilimindedir.

Yunanistan, Türkiye ile yaşadığı her kriz döneminde kendisine destek aramak için lobicilik faaliyetlerine sarılma eğilimindedir. Atina'nın bu faaliyetlerine destek ise Sevr Antlaşması'na destek veren ülkelerden geliyor. Yunanistan, ABD’de var olan American Hellenic Educatioanl Progressive Association (AHEPA) ile American Hellenic Institute (AHI) isimli lobileri sayesinde Kıbrıs, Patrikhane, Ruhban Okulu, Batı Trakya, Ege Denizi'ndeki sorunlar, Türkiye’nin silah alımları gibi meselelerde Türkiye’ye karşı önemli bir destek sağlamaya çalışıyor. ABD Başkanı Joe Biden’ın başkanlığından sonra Yunanistan ile ABD arasındaki ilişkilerde büyük bir ilerleme sağlandı ve Yunan Lobisi’nin Türkiye karşıtı faaliyetlerinde gözle görülür bir artış yaşandı. Yunanistan, emrindeki lobilerle sadece kendine destek sağlamıyor, aynı zamanda Türkiye’nin ABD ile ilişkilerine de zarar vermeye çalışıyor. Bugün Yunanistan’ın Türkiye karşıtlığındaki en büyük destekçileri ABD’de var olan lobileridir.

Yunanistan'ın demografik, ekonomik, askeri bakımdan gücünün ve eksiklerinin farkında olmadan, sadece Batılı güçlerin desteğiyle Türkiye’ye karşı bir mücadeleye girmesi tarihin tekerrür edeceğine dair bir işaret olarak yorumlanmalıdır.

Yunanistan'ın ekonomik potansiyeli

Yunanistan da diğer batı ülkeleri gibi hızla yaşlanan nüfusa sahip bir ülke olarak ön plana çıkıyor. Bununla birlikte, diğer Avrupa devletleri gibi nüfusunu arttırmaya yönelik politikaya da sahip değil. Yunanistan, siyasi gelenek olarak tutucu bir yönetim biçimini benimseyerek varlığını devam ettirme çabası içerisinde. Olası bir sanayileşme hamlesi yapabilecek bir güce de sahip olmayan Yunanistan, artacak olan nüfusunu doyuracak bir teknik eğitim ile üretime de sahip değil -kaldı ki beyin göçünde üst sıralarda yer alıyor. Bazı Yunan liderlerin beyin göçünü engelleme vaatlerine rağmen bu yolda bir ilerleme sağlanamadığı gibi Yunanistan'ın kaybettiği nitelikli nüfusun yerini doldurabilecek teknik-ekonomik yeterliliği de mevcut değil.

Yer altı kaynakları bakımından da pek olumlu bir görünüm arz etmeyen Yunanistan’ın coğrafyası, sanayi hamleleri yapabileceği bir altyapıya da sahip değil. Ülkede temel beslenme için ekilebilir alan yetersiz. Üretim için gerekli hammaddenin taşınması tamamen kıyı şeridi boyunca gemilerle ve limanlarla sağlanıyor. Bugün dahi deniz taşımacılığı olmasa, Yunanistan taşımacılık konusunda sıkıntıya düşebilir. Nitekim Yunanistan’ın taşımacılık için gerekli kara yolu ulaşımı Avrupa standartlarının çok altında. Bu durum ise sanayi hamlesi yapabilecek bir ülke için oldukça olumsuz bir görünüm arz ediyor.

Bununla birlikle Yunanistan’da ülkenin coğrafi konumundan, özellikle de adaların konumundan dolayı tatlı su krizi yaşanıyor. Küresel ısınmanın da etkisiyle büyük sıkıntıların doğacağı öngörülse de Yunanistan devlet yöneticileri hem konuya dair fikir sahibi değiller hem de bu durumun üzerine eğilmemekte ısrar ediyorlar. Bu durumun Yunanistan ekonomisi için hayati derecede önemli olan balıkçılık, sebze-meyve üretimi ile en önemli gelir kaynağı turizm üzerinde olumsuz bir etki oluşturacağına kesin gözüyle bakılabilir.

Genelde AB’nin özelde ise Almanya’nın tüm teşvik ve desteklerine rağmen Yunanistan'ın gerçekleştirdiği sanayi proje ve hamleleri kimi yerlerde yarım kaldı kimi yerlerde ise hiç başlamadı. Yapılan sanayi bölge projeleri devlet adamlarının aldığı rüşvetler, projelerin yanlış planlanması gibi iç sebepler ve de siyasi çekişmeler yüzünden terk edilmiş haldeler. Bununla birlikte ülkenin teknik öğrenci yetiştirmek için var olan eğitim kurumları son dönemde gelişen teknolojilere entegre olmaktan da çok uzak.

Yunanistan'da yolsuzluk ve rüşvet

Siyasi görünüm olarak ise Yunanistan’da siyasi çekişmeden kaynaklanan liyakatsizliğin had safhada olduğu ifade edilebilir. Devlet memurluklarının neredeyse tümünün siyasi bağlantılara göre verildiği ülkenin, hava kuvvetlerinin pilot seçimlerinde dahi usulsüzlük yapıldığı son dönemde medyaya yansıyanlar arasında. Yine geçtiğimiz yıllarda polisin rüşvet alarak suç örgütünde görev alan suçluları kolladığı ortaya çıkmıştı. Ülkenin dış kaynaklardan silah alımlarında ise üst düzey yönetici ve siyasetçilerin Alman ve Fransız firmalarından silah satın alınması için rüşvet aldıkları açığa çıkmıştı. 2 Ocak 2014 tarihli gazetelerde Yunanistan’daki bu rüşvet olayları hakkında Yunan yargısının, Savunma Bakanlığındaki 1990-2000 yılları arasında 10'dan fazla silahlanma programında üst düzey ordu mensuplarının rüşvet karşılığı iş yaptığını, Alman Atlas Elektronik savunma sistemleri şirketinin eski Yunan temsilcisi Panayotis Evstathiou’nun, eski hava ve kara komutanlarının da olduğu 10 üst düzey yetkiliye rüşvet dağıttığını itiraf ettiği haberleri görülebilir.

Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün belirttiğine göre yolsuzluk ve rüşvet Yunanistan’da büyük bir sorun olmaya devam ediyor. Yine bu kurumun belirttiğine göre rüşvet, 2007-2008 yılındaki kriz ile had safhaya ulaştı ve bugün Yunanistan dünyada son 10 yılda rüşvetin en çok arttığı ülkeler arasında 49'uncu sırada yer alıyor[2][3].

Tüm bunlara ek olarak Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in muhalefet liderlerini hukuksuz olarak dinlettiği ve izlettiği de ayyuka çıkan bir durum. Ancak halihazırda Türkiye ile devam eden krizden ötürü muhalefet bu işin üzerine pek gitmiyor, hükümet yanlısı medya da bu durumu göz ardı ediyor.

Yunanistan'ın Türkiye politikası

Türkiye ile Yunanistan arasında var olan rekabetin Yunanistan açısından başarıya ulaşması orta ve uzun vadede mümkün görünmüyor. Ülkenin yöneticilerinin sahte gündemler oluşturarak, silah tedariklerini başka ülkelerden sağlayarak topluma "Türkiye’ye karşı üstünlük kazanıldı" duygusunun verilmesi tamamen bir iç politik söylem olmaktan öteye geçemeyecektir. Yunanistan'ın demografik, ekonomik, askeri bakımdan gücünün ve eksiklerinin farkında olmadan, sadece Batılı güçlerin desteğiyle Türkiye’ye karşı bir mücadeleye girmesi tarihin tekerrür edeceğine dair bir işaret olarak yorumlanmalıdır. Çünkü eldeki veriler Yunanistan’ın bu mücadeleyi kazanma ihtimalinin olmadığını gösteriyor.

Yunanistan’a karşı Türkiye’nin, Batı harici başka bir güç ile iş birliği yoluna gitmesi Batı’nın istemeyeceği bir durum olarak değerlendirilebilir. Zira önümüzdeki yıllarda gerçekleşmesi muhtemel Çin-Rus birlikteliğinin Akdeniz’deki müşterek faaliyetleri ABD ve AB ülkelerinin nezdinde Türkiye’nin önemini ve konumunu daha da artıracak, Yunanistan’a verilen bu tavizler o dönemde verilmeyecektir. Türkiye’nin Rus-Çin birlikteliğine katılması, tercihini bu bloktan yana kullanması AB-ABD’nin göze alabileceği bir tercih olmayacaktır.

Öte yandan Yunan devleti Yunanistan’ın AB ve ABD ile ilgili olarak tam bir bağdaşıklık içerisine girmesini istiyor. Lakin ABD’nin bunu kabul etmesi için Yunanistan’ın enerji denkleminde yer alması gerekiyor ki bu durumun şimdilik imkansız olduğu söylenebilir. Yunanistan enerji taşıyıcılığı alanında herhangi bir rol alamazsa -ki bu durum bugün Batı için daha pahalı bir seçenek- ABD tercihini Yunanistan ile tam bir entegrasyondan yana kullanmayacaktır.

Yunanistan için tek çare Doğu Akdeniz’deki petrol ve doğal gaz taşımacılığında "Avrupa’nın kapısı" rolünü üstlenmek olacaktır. Yunanistan bunun için Mısır ve İsrail gibi ülkelerle görüşmeler yapıyor olsa da bu ülkeler için Türkiye daha stratejik bir pozisyondadır. Yunanistan’ın ABD ve AB için vazgeçilmez bir pozisyonda olabilmesinin tek yolu, yukarıda adı geçen "enerji kapısı" olmasından geçiyor. Tüm bu nedenlerden dolayı Yunanistan Devleti, Türkiye için tehdit unsuru olamayacaktır. Zira Yunanistan hem stratejik açıdan hem de yüzölçümü ve nüfus bakımından bu bahsettiğimiz durumların şartlarını haiz değildir.

[Oğuz Yücel, Marmara Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Doktora Öğrencisi]

[1] John Newhouse, “The Influence of Lobbies on U.S. Foreign Policy”, Foreign Affairs, May/June 2009, Vol. 88, No. 3 (May/June 2009), s.73.

[2] https://www.transparency.org/en/press/2021-corruption-perceptions-index-press-release

[3] https://www.transparency.org/en/press/2021-corruption-perceptions-index-press-release-regional-western-europe

*Makalelerdeki fikirler yazarına aittir ve Anadolu Ajansının editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 04 Aralık 2022
İmsak 06:34
Güneş 08:05
Öğle 12:59
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Keçiörengücü 15 26
4. Rizespor 14 25
5. Pendikspor 14 25
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Adanaspor 15 18
12. Altay 15 21
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4