AB yaptırımları nedeniyle günlük 1,1 milyon varil Rus petrolü alıcı bulamayabilir

Avrupa Birliği'nin Rusya'dan deniz yoluyla ham petrol ithalatına yönelik yaptırımları için geri sayım başlarken, yaptırımların yürürlüğe girmesiyle günlük 1,1 milyon varil Rus petrolünün küresel piyasalarda alıcı bulamayabileceği değerlendiriliyor.

GÜNDEM 03.12.2022, 20:58
2
AB yaptırımları nedeniyle günlük 1,1 milyon varil Rus petrolü alıcı bulamayabilir
İstanbul

Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başladığı şubat ayının hemen öncesinde Rusya'dan günlük ortalama 2,4 milyon varil ham petrol ve 1,4 milyon varil petrol ürünleri ithal eden AB, 3 Haziran'da Rusya'dan deniz yoluyla ham petrol ve petrol ürünleri ithalatını durdurma kararı aldı.

Rus petrolünün üçüncü ülkelere taşınmasına da kısıtlamalar getiren yaptırımlar, pazartesi günü Rusya'dan deniz yoluyla ham petrol ithalatının yasaklanmasıyla devreye girecek. AB, Rusya'dan petrol ürünü tedarikini ise 5 Şubat itibarıyla sonlandıracak.

Avrupa'nın içinde bulunduğu enerji krizini daha da derinleştireceği değerlendirilen yaptırım kararı kapsamında, Macaristan, Slovakya ve Çekya gibi denize kıyısı olmayan ve boru hattıyla alım yapan ülkelere geçici süreyle istisna uygulanacak. Bu ülkeler Rusya'dan Avrupa'ya petrol taşıyan Druzhba boru hattıyla petrol almaya devam edecek, ancak aldıkları petrolü diğer üye ülkelere veya üçüncü taraflara satamayacak.

Rafinerileri yalnızca Rus ham petrolünü alacak şekilde tasarlanan Bulgaristan, 2024'ün sonuna kadar Rusya'dan deniz yoluyla ham petrol ve petrol ürünleri ithal edebilecek. Hırvatistan ise rafinerilerin yakıt üretme süreçlerinde kullandığı bir yakıt türü olan vakum gazı (VGO) ithalatını 2023'ün sonuna kadar sürdürebilecek.

Almanya ve Polonya'nın tanınan muafiyete rağmen Druzhba petrol boru hattı üzerinden ithalatını gönüllü olarak durdurmasıyla, yaptırımların AB'nin Rusya'dan petrol ithalatını büyük oranda azaltacağı hesaplanıyor.

Söz konusu yaptırımlara ek olarak, AB ve G7 ülkelerinin deniz yoluyla taşınan Rus petrolüne varil başına 60 dolar tavan fiyat uygulamasının da aynı gün devreye girmesi bekleniyor.

Ayrıca, 2 ayda bir yeniden değerlendirecek tavan fiyata ilave olarak yeni bir fiyat sınırlama mekanizması kurulması da söz konusu olacak. Mekanizma, Rus petrolü için tavan fiyatın dünya piyasası fiyatlarının yüzde 5 altında tutulmasını sağlayacak.

AB yaptırımları, Rus petrolünü taşıyan gemilere nakliye, sigorta, reasürans ve aracılık hizmeti sunulmasını da yasaklıyor. Petrol taşımacılığı sektörüne bu hizmeti veren şirketlerin çoğunun yaptırımlara taraf Avrupa ülkelerinde veya İngiltere'de bulunduğu hesaba katıldığında, yaptırımlarla Rusya'nın petrol ticaretinde hareket alanının kısıtlanması hedefleniyor.

Tavan fiyat uygulaması ise Rus petrolünün belirlenen fiyattan daha düşük bir seviyede satılmadığı durumlarda, G7 ve AB ülkelerindeki sigorta şirketlerinin taşınan bu petrole söz konusu hizmetlerin sunulmasına engel oluyor.

Norveç merkezli bağımsız araştırma kuruluşu Rystad Energy'ye göre, Rus petrolüne yönelik yaptırımlar tam olarak uygulandığı takdirde, Ocak 2023 itibarıyla yalnızca günlük 600 bin varillik Rus petrolünün AB'ye ulaşacağı tahmin ediliyor.

"Tavan fiyat uygulaması gerçeklikten uzak bir halkla ilişkiler çabası"

Energy Intelligence Group Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere, AA muhabirine, yaptırımların Rus petrol sektörüne ve ekonomisine 'zarar vereceği' konusunda şüphelerinin bulunduğunu söyledi.

Mathonniere, "Paradoks şu ki, yaptırımlar Avrupa'ya Rusya'dan daha çok zarar verebilir. Çünkü Avrupa'nın dizel bağımlılığı sorunu var. Bu dizel talebinin yüzde 25'ini ithal etmesi gerekiyor. Bunun yarısı da Rusya'dan geliyordu. Buna ek olarak, orta distilat açısından zengin Ural kaynaklı Rus ham petrolü, dizel üretmek için ideal ve bunun yerine koyacağınız başka bir ham petrol bu verime ulaşamaz." diye konuştu.

Rusya'nın gelirini ortadan kaldıracak gerçek bir çabanın ortaya konulmadığına dikkati çeken Mathonniere, "Bazı petrol yatırımcılarına göre, tavan fiyat uygulaması gerçeklikten uzak bir halkla ilişkiler çabası ve bunun yaratacağı tek etki de Rusya'nın ham petrolünü satmayı reddetmesi olabilir." değerlendirmesinde bulundu.

Rus petrolüne alternatifler çeşitli endişeleri de beraberinde getiriyor

Mathonniere, Avrupa'nın Rus Ural petrolünden boşalan yeri çoktan doldurduğunu belirterek, "Yalnızca Lukoil'in İtalya'daki ISAB rafinerisi gibi Rusya'nın sahip olduğu Avrupa rafinerileri AB yasağından muaf veya AB dışında deniz yoluyla taşınan Ural petrolünü satın almaya devam ediyor." bilgisini paylaştı.

Avrupalı rafinerilerin deniz yoluyla tedarik edilen günlük yaklaşık 750 bin Rus Ural petrolünü ekimde Norveç, Irak ve ABD ile ikame ettiğini kaydeden Mathonniere, "Avrupa ülkelerinin Rusya’ya alternatif ham petrol tedarikçisi listesinde Norveç ilk sırayı alırken, onu Irak ve ABD takip ediyor. Kompleks rafineriler için ise diğer tedarikçilere geçiş beklenenden daha hızlı oldu." diye konuştu.

Mathonniere, diğer potansiyel tedarikçilere de değinerek, şu ifadeleri kullandı:

"Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, yeterli ham petrol kaynağına sahip diğer potansiyel tedarikçiler arasında yer alıyor. Ancak bu ülkeler, petrolü seçili alıcı ülkelere ve sadece uzun vadeli kontratlarla satıyor. Öte yandan, Norveç, Kuzey Irak, Brezilya ve Guyana, spot alım noktasında Avrupa’nın alternatif tedarikçi listesine girebilecek yerler arasında."

Rus Ural petrolünün Avrupa'nın elindeki en hızlı erişilebilir kaynak olduğuna ve nakliyeden 10-15 gün önce satın alınabilmesinden ötürü rafinerilere esneklik sağladığına dikkati çeken Mathonniere, "AB'nin ihtiyaç duyduğu ham petrolü sağlayabilecek piyasa, nakliye akışları açısından daha az verimli hale geldi. Ham petrolü tedarik etmek için artık çok daha uzak mesafelere gitmeniz gerekiyor." dedi.

Yaptırımlar, Rus ham petrol ticaret rotalarında kaymalara sebep olacak

Yaptırımların Rus petrol ticaretine etkisine de dikkati çeken Mathonniere, "Rusya AB üyesi olmayan alıcılara artık daha fazla petrol satmakta zorlanacak. Bu, günlük yaklaşık 7,5 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü ihracatının bir kısmının 2023'te tehlikeye girebileceği anlamına geliyor. Energy Intelligence, AB ham petrol yasağının 5 Aralık'ta yürürlüğe girmesinden sonra, günlük 1,1 milyon varil Rus petrolünün küresel olarak alıcı bulamayacağını tahmin ediyor. Piyasa tahminleri de bu yönde." bilgisini paylaştı.

Mathonniere, şimdiye kadar yalnızca Çin, Hindistan ve Türkiye’nin indirimli Rus ham petrolü alımlarını büyük ölçüde artırdığını ve böylece Rusya'nın en büyük alıcıları haline geldiğini söyledi.

AB yaptırımlarının Rus ham petrol ticaret rotalarında kaymalara sebep olacağının da altını çizen Mathonniere, Türkiye, Hindistan ve Çin gibi alternatif alıcıların daha ne kadar Rus ham petrolü alabileceği konusunun belirsizliğini koruduğunu ifade etti.

Rusya'nın petrol satışını durdurması fiyatları yükseltebilir

Petrol ve doğal gaz şirketi Mazarine Enerji'nin Finanstan Sorumlu Üst Düzey Yöneticisi (CFO) Valery Konyushenko da yaptırım ve kısıtlamalar karşısında Rusya'nın muhtemel tepkisine ilişkin farklı senaryolara dikkat çekti.

Konyushenko, Rusya'nın daha önce açıkladığı gibi yaptırımlara taraf ülkelere petrol satışını tamamen kesebileceğinin altını çizerek, şu değerlendirmede bulundu:

"Rusya'nın nasıl bir tepki vereceğini tahmin etmek zor. Ancak, eğer Rusya söz konusu ülkelere petrol sevkiyatını tamamen durdurursa üretimini de azalacaktır. Bu da piyasaya daha az petrol sürüleceği ve fiyatların yükseleceği anlamına geliyor. Rusya’nın bu ülkelere petrol sevkiyatına devam ettiği bir senaryoda piyasa dengede kalacaktır. Benim öngörülerime göre Rusya bu yaptırımlara boyun eğmektense üretimini azaltmayı tercih edecek."

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 29 Ocak 2023
İmsak 06:43
Güneş 08:11
Öğle 13:22
İkindi 15:59
Akşam 18:23
Yatsı 19:46
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 20 48
2. Fenerbahçe 19 41
3. Beşiktaş 19 38
4. Adana Demirspor 20 37
5. Başakşehir 19 37
6. Trabzonspor 20 35
7. Konyaspor 19 27
8. Kayserispor 19 26
9. Alanyaspor 20 25
10. Karagümrük 19 22
11. Gaziantep FK 20 22
12. Ankaragücü 20 22
13. Antalyaspor 19 21
14. Giresunspor 20 21
15. Hatayspor 19 20
16. Kasımpaşa 19 19
17. Sivasspor 20 18
18. İstanbulspor 19 15
19. Ümraniye 20 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 20 41
2. Samsunspor 20 38
3. Keçiörengücü 20 36
4. Bodrumspor 20 35
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 19 28
12. Adanaspor 20 22
13. Tuzlaspor 21 19
14. Altay 20 18
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 20 13
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 20 12
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 18 47
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 18 31
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 18 31
7. Osasuna 18 28
8. Athletic Bilbao 18 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 17 20
15. Espanyol 19 20
16. Cadiz 19 19
17. Getafe 19 17
18. Celta Vigo 18 17
19. Real Valladolid 18 17
20. Elche 19 6