3 SORUDA - Twitter ve psikolojik harp

Twitter’ın toplumsal hareketlerdeki rolü ve psikolojik harp süreçlerindeki etkisi göz önünde bulundurulduğunda, bu mecranın meşruiyetinin giderek sorgulanır hale geleceği söylenebilir.

GÜNDEM 12.01.2023, 20:09
5
3 SORUDA - Twitter ve psikolojik harp
İstanbul

Doç. Dr. Ali Murat Kırık, son dönemde ortaya çıkan Twitter dosyalarının psikolojik harple bağlantısını AA Analiz için 3 soruda kaleme aldı.

1 • Psikolojik harp nedir?

Psikolojik harp, fiziksel şiddet kullanmadan zafer kazanmak adına rakipleri demoralize etme, yıldırma ve bu şekilde zafer elde ederek üstünlük kurma adına propaganda ve algı yönetimi faaliyetlerinin kullanılmasını içeren bir taktiktir. Bu, bir savaş ya da olağanüstü bir durumda zihinsel yorgunluk oluşturma, medyayı yanıltıcı bir şekilde kullanma, davranışları tersi yönünde etkileyebilme adına kullanılan bir stratejidir. Hükümetler dünya kamuoyunda kendilerini haklı çıkarabilmek ve gayrimeşru durumları kendi lehlerine meşrulaştırabilmek, vatandaşlarını etkileyebilmek adına psikolojik harbe sıklıkla başvurabiliyor. Hatta psikolojik harbin sonrasında askeri operasyonların da başladığı durumlar da mevcut.

İnsanların ruh haline etki ederek gerçekleştirilen psikolojik harpte bireyleri izole ve travmatize etmek için dezenformasyona ve manipülasyona da yoğun şekilde başvuruluyor. İnsanları kaygı, korku, panik ve endişeye sevk ederek rakip tarafta zihinsel tahribat yaratmak ve mevcut ortamda galip gelemeyecekleri şekilde kendilerinden şüphe duymalarını sağlamak adına psikolojik harp tercih ediliyor. Zira günümüzde hava, kara, deniz savaşları da psikolojik harple destekleniyor. Psikolojik harp; sıcak savaş esnasında toplumu etkilemek ve düşman işgali altındaki bölgelerdeki insanların eylemlerini daha yüksek bir stratejinin ihtiyaçlarına göre yönlendirmenin sistematik süreci olarak da betimlenebiliyor. Gerek geleneksel medya gerekse de sosyal paylaşım ağlarını da bünyesinde bulunduran yeni medya, bugün psikolojik harbin başat aktörü durumunda yer alıyor.

2 • Twitter psikolojik harbin neresinde yer aldı?

Twitter, Facebook, Instagram gibi sosyal medya mecraları üzerinden propaganda yapmak ve algıyı yönetmek, modern psikolojik savaş teknikleri arasında yer alıyor. Özellikle Twitter’a ayrı bir parantez açmakta fayda var. Twitter, algıları şekillendirerek toplumsal yapıyı istenen ölçüde dizayn edebiliyor ve toplumsal hassasiyetleri artırarak psikolojik harbin amacına ulaşmasında öncü duruma gelebiliyor. Özellikle Twitter’da çoğu zaman belirli fikirlerin lehinde veya aleyhinde, kullanıcıların inançlarını etkilemeyi amaçlayan sahte profiller ve hesaplar yer alıyor.

Şu bir gerçek ki Elon Musk’ın Twitter’ı satın almasından sonra bu mecranın ne denli etkin bir psikolojik harp aracı olduğu açık bir şekilde gözler önüne serildi. Musk, Twitter’ı satın aldıktan sonra önceki döneme ait şirket içi yazışmalar, Amerika Birleşik Devletleri ordusuyla yapılmış mesaj alışverişleri ifşa edilmiş ve yaşanan olayların perde arkası açıklanmaya başlamıştı. Twitter dosyaları, Matt Taibbi, Bari Weiss ve Michael Shellenberger gibi gazetecilerin ifşaatıyla yayınlanmış ve tartışmalar giderek alevlenmişti. Bu ifşaatta Twitter'ın bazı hesapların görünürlüğünü azaltmak için araçları nasıl kullandığı vurgulanmış, Twitter'ın Trump'ı yasaklama kararı hakkında detaylı bilgilere yer verilmişti. Hatta Twitter üzerinden kara propaganda yürütebilmek adına ABD Ordusu’nun aktif bir rol üstlendiği de açıklanan bu dosyalar içerisinde yer almıştı. Önceki dönem Twitter yetkililerinin, FBI, Pentagon ve CIA ile işbirliği içinde sansür uyguladığı iddiası da yine bu ifşa dosyaları aracılığıyla ortaya çıkmıştı. Bu durum özgür bir platform olarak ifade edilen Twitter’ın arka planında neler yaşandığı konusunda ciddi tartışmaları da beraberinde getirdi.

3 • Twitter ABD'nin Orta Doğu'daki operasyonlarını etkiledi mi?

Elon Musk öncesi Twitter’ın Orta Doğu’daki psikolojik operasyonlarının ifşası da dünya gündeminde büyük yankı uyandırdı. Bağımsız gazeteci Lee Fang, Twitter’ın ABD istihbarat yetkililerinin çevrim içi kampanyalarına nasıl sessiz sedasız yardım ettiğini gösteren dosyayı yayınladı; Fang, Twitter'ın ABD destekli yanıltıcı etki operasyonlarına izin vermediğini ifade etmesine karşın şirketin ABD Merkez Komutanlığının (CENTCOM) gizli faaliyetleri hakkında bilgi sahibi olduğunu ve hesapların platformda bulunmasına rıza gösterildiğini belirtti. Fang’ın paylaşımlarına göre; CENTCOM tarafından Twitter'a mesajlar gönderilmiş ve ABD’nin birkaç Orta Doğu ülkesini hedef alan askeri psikolojik etki operasyonlarına onay ve koruma sağlandı. Hatta bu durumun beş yıl evvele dayandığı, bu kapsamda ABD’nin Orta Doğu’daki menfaatlerine ters olan bazı aktif hesapların kaldırıldığı da yazışmalarda ifade ediliyor. Buna göre; Twitter, ABD ordusunun Orta Doğu'daki propaganda faaliyetlerini yürütmek adına Pentagon'la birlikte çalışmıştı. Hatta Orta Doğu’da ABD askeri anlatılarını destekleyen bilgileri paylaşan hesapların beyaz listeye alınarak dokunulmazlık kazandığı ve şikayetlere rağmen bu hesapların kapatılmadığı belirtildi. Fang, Savunma Bakanlığını referans göstererek Twitter yöneticilerinin Savunma Bakanlığının geniş sahte hesap ağları ve gizli propaganda yürüten profillerinin farkında olmasına rağmen hesapları askıya almadığını da belirtti. Twitter'ın ABD ordusunun talebi üzerine Orta Doğu'daki psikolojik harp operasyonları hesaplarına dahili bir koruma sağladığı hatta bu hesapları onaylı bir hale getirerek mavi tik verdiği de bu paylaşımlar aracılığıyla kamuoyuyla paylaşıldı.

Yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, gelecek günlerde farklı ifşaatın da ortaya çıkma ihtimali de gündemde görünüyor. Zira Twitter’ın toplumsal hareketlerdeki rolü ve psikolojik harp süreçlerindeki etkisi göz önünde bulundurulduğunda, bu mecranın meşruiyetinin giderek sorgulanır hale geleceği söylenebilir.

[Doç. Dr. Ali Murat Kırık, Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Görsel İletişim Tasarımı Anabilim Dalı Başkanı]

*Makalelerdeki fikirler, yazarına aittir ve Anadolu Ajansının editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 27 Ocak 2023
İmsak 06:45
Güneş 08:13
Öğle 13:22
İkindi 15:57
Akşam 18:21
Yatsı 19:43
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 19 45
2. Fenerbahçe 19 41
3. Başakşehir 19 37
4. Beşiktaş 18 35
5. Trabzonspor 19 35
6. Adana Demirspor 19 34
7. Konyaspor 19 27
8. Kayserispor 19 26
9. Alanyaspor 19 25
10. Karagümrük 19 22
11. Ankaragücü 19 22
12. Giresunspor 19 21
13. Gaziantep FK 19 19
14. Kasımpaşa 19 19
15. Antalyaspor 18 18
16. Sivasspor 19 18
17. Hatayspor 18 17
18. İstanbulspor 19 15
19. Ümraniye 19 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 20 41
2. Samsunspor 20 38
3. Keçiörengücü 20 36
4. Bodrumspor 20 35
5. Pendikspor 20 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 19 34
8. Boluspor 20 33
9. Sakaryaspor 20 31
10. Manisa FK 19 28
11. Göztepe 20 27
12. Adanaspor 20 22
13. Tuzlaspor 20 19
14. Altay 20 18
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 20 16
17. Ö.K Yeni Malatya 20 13
18. Denizlispor 20 12
19. Gençlerbirliği 20 10
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 17 44
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 18 31
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 17 28
7. Osasuna 18 28
8. Athletic Bilbao 18 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 18 25
11. Girona 18 21
12. Valencia 17 20
13. Espanyol 18 20
14. Almeria 18 19
15. Sevilla 18 18
16. Getafe 18 17
17. Celta Vigo 18 17
18. Real Valladolid 18 17
19. Cadiz 18 16
20. Elche 18 6
GazetelerTümü