3 SORUDA - Türkiye'nin SİHA gündemi

Bayraktar TB-2’nin, Polonya gibi NATO İttifakı içinde savunma alımları konusunda sansasyonel harcamalarıyla gündeme gelen ülkelerin yanı sıra, Sahra Altı Afrika’dan eski Sovyet coğrafyasına kadar uzanan bir ihraç portföyü bulunuyor.

GÜNDEM 30.01.2023, 16:18 30.01.2023, 16:28
7
3 SORUDA - Türkiye'nin SİHA gündemi
Istanbul

Dr. Can Kasapoğlu, Türk SİHA'larının Türkiye'nin savunma ekonomisi ve savunma diplomasisi için önemini AA Analiz için 3 soruda kaleme aldı.

1 • Türk SİHA’larının avantajları nelerdir?

Öncelikle bu yazıda Türk SİHA’ları kapsamında çok geniş bir spektrumu kastettiğimizi belirtmeliyiz. yerli savunma şirketi STM yapımı mini kamikaze İHA’lardan (gezici mühimmat), Baykar’ın insansız savaş uçağı Kızılelma’ya kadar birçok farklı silah sisteminden söz ediyoruz. Üstelik, burada verdiğimiz örneklerin tamamı, silahlı insansız hava araçları kategorisinde platformlar. Türkiye’nin robotik harp kabiliyeti gibi geniş bir çerçeve belirlendiğinde, insansız kara harp araçlarından silahlı insansız deniz araçlarına (SİDA) kadar devasa bir çözümler ve projeler manzumesinden bahsediyoruz.

Türkiye’nin SİHA alanında kritik bir eşiği aştığını müşahede ediyoruz. Bunun birkaç nedeni var. Öncelikle, Türk kurmay zekası, SİHA kabiliyetini farklı harekat tasarılarına taşımayı başardı. 11 Eylül terör saldırıları sonrası insansız hava araçları, terörle mücadele kapsamında kritik militanlara yönelik nokta operasyonlar ve istihbarat faaliyeti ile gündeme geldi. İnsansız hava araçları, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yaklaşımında kara ateş-destek unsurlarıyla eşgüdüm içinde, harekat icrasından düşman hava savunmasının baskılanması (SEAD) görevlerine kadar, konvansiyonel harbin birçok veçhesinde görev yaptı. Bahse konu başarıda, temel isteklerin çok üzerinde yetenekler dizayn edip envantere kazandıran sektörün hakkını da teslim etmek gerekir.

İkincisi, Türk savunma sanayisinin, silah sistem dizayn çerçevesinde, hayli inovatif konseptleri çalıştığını görüyoruz. Bu satırların yazıldığı sırada, turbo fan motorlu dahili silah istasyonu olan transonik SİHA (Baykar Kızılelma), SİHA - aerobalistik füze sertifikasyonu (Baykar Akıncı - Roketsan TRLG-230), Denizaltı Savunma Harbi için Sonobuoy Podu - SİHA entegrasyonu (TUSAŞ Aksungur) 81mm havan mühimmatı taşıyan, gelişmiş yapay zeka algoritmalarına sahip, mini döner-kanatlı İHA (STM Boyga) gibi çok farklı konseptler hayata geçiriliyor. Elbette, SİHA üreticilerinin yanında, Roketsan gibi akıllı mühimmat alanında kıymetli bir aktörün ve diğer savunma sanayisi paydaşlarının da haklarını teslim etmek gerekiyor.

Özetle, sektör ve son kullanıcı, hayal gücünü dizayn felsefesine ve konseptlere yansıtmaktan çekinmiyor. Tüm savunma teknolojileri ve askeri-teknoloji alanlarında olduğu gibi söz konusu yaklaşım başarının da temelini teşkil ediyor.

2 •SİHA’ların Türk savunma ekonomisi ve savunma diplomasisine katkıları nelerdir?

SİHA’lar Türk savunma diplomasisinin merkezi bir unsuru haline geldi. Söz konusu gelişmenin Türkiye ve müttefikleri açısından iki kritik önemi var. Öncelikle, yaklaşık 4 milyar dolar civarında seyreden Türk savunma ihracatında, SİHA satışları ciddi bir yer tutmaya başladı. Kızılelma, Akıncı, Aksungur gibi, TB-2 ve ANKA’ya göre birim maliyeti yüksek sistemler, söz konusu savunma ekonomisi başarısını doğal olarak yükseltecektir. Türk dış politikasının yeni döneminde, isabetli bir kararla Körfez Arap ülkeleri ile diplomatik zeminin hızla tahkim edildiğini de gözlemliyoruz. Söz konusu pazarda Türkiye’nin en büyük rakibi Çin. NATO üyesi bir ülkenin Körfez Arap silah pazarında Pekin ile yüksek teknoloji ürünü askeri çözümler kapsamında rekabet etmesi başlı başına stratejik bir trend.

Daha da önemlisi, Türkiye’nin SİHA yetenekleri üzerinde gelişen savunma işbirlikleri, eski Sovyet coğrafyasında ciddi bir jeopolitik etki üretiyor. Ukrayna’nın Türk SİHA’ları için ortak üretim portföyüne sahip olması ve diğer Türk devletlerinin Türkiye’nin SİHA çözümlerine olan ilgisi dikkat çekici hususlar. Elbette, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı açtığı savaşın ardından, NATO İttifakı doğu kanadının en hızlı silahlanan ülkesi Polonya’nın, ek TB-2 siparişleri vermesi de anlamlı.

Yukarıda aktardığımız mülahazanın ardından, belki de SİHA tartışmalarının siyasi çerçevede gündeme getirilmesiyle ilgili şu hususun altını çizmek gerekir; elbette savunma sanayisi, doğası gereği siyasi bir veçheye sahiptir. Öte yandan, söz gelimi Ukrayna’nın Rusya'ya karşı tahkim edilmesi ya da Azerbaycan’da SİHA ortak üretim yatırımları yapılması gibi kritik savunma diplomasisi kararlarını, askeri bilimler kalitesi son derece yüzeysel ve sektörel gerçekliklerden uzak, veriye dayanmayan iç siyasi tartışmalarla aynı kefeye koymak doğru olmayacaktır. Dolayısıyla, Türkiye’de savunma sanayisi ve SİHA segmentinde ciddi bir gelişme gözlemlenirken, SİHA tartışmalarının entelektüel içeriğine dair aynı yorumu yapmak zor.

3 • Baykar’ın Bayraktar TB-2 çözümü dünyada neden gündem oldu?

Türkiye’nin SİHA alanında dünyada en çok tanınan değeri Baykar’ın ürettiği Bayraktar TB-2 çözümü. TB-2, Ukrayna'nın savunmasından Azerbaycan’ın Karabağ’da milli topraklarını geri kazanmasına kadar, birçok alanda imza olmuş bir sistem. En nihayetinde, Ukrayna’da adına şarkı yazılan, birçok ülke kamuoyunda Kiev’e spesifik olarak Bayraktar TB-2 kazandırılması için kampanyalar düzenlenen bir marka değerinden söz ediyoruz.

TB-2’nin uluslararası silah pazarında ön plana çıkan birkaç kritik hususiyeti var. Şüphesiz, bunlardan ilki, harp sahasında denenmiş, muharip yeteneklerini ispat etmiş bir çözüm olması. TB-2’nin harp sahası tecrübesini biraz daha detaylı aktarmakta yarar var. Zira burada düşük tempolu ve dar çerçeveli çatışmalardan söz etmiyoruz. TB-2, son yıllarda Rus Pantsir-S1, Tor-M2 hava savunma sistemleri gibi, dizayn felsefeleri gereği SİHA’lar için son derece yeteneklerin konuşlandırıldığı, elektronik harp baskısının yoğun olduğu harp sahalarında kullanıldı. Üstelik TB-2, söz konusu harp sahalarında zırhlı birliklerden topçu unsurlarına, taktik balistik füze lançerlerinden hava savunma sistemlerine kadar, çok geniş kategorik hedef gruplarına karşı etkinlik gösterdi.

TB-2’nin ikinci kritik niteliği, son derece maliyet-etkin bir çözüm olması. Bu nedenle, Polonya gibi NATO İttifakı içinde savunma alımları konusunda sansasyonel harcamalarıyla gündeme gelen ülkelerin yanı sıra; Sahra Altı Afrika’dan eski Sovyet coğrafyasına kadar, mütevazı savunma ekonomilerini de içeren bir ihraç portföyü bulunuyor.

Özetle, uluslararası silah pazarında marka değerini, "Birçok cephede savaşarak hak etmiş" bir muharip değerden söz ediyoruz.

[Dr. Can Kasapoğlu, EDAM Güvenlik ve Savunma Programı Direktörü ve Hudson Enstitüsünde Kıdemli Analist]

* Makaledeki fikirler, yazarına aittir ve Anadolu Ajansının editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 25 Nisan 2024
İmsak 04:27
Güneş 06:03
Öğle 13:07
İkindi 16:55
Akşam 20:01
Yatsı 21:31
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 33 90
2. Fenerbahçe 33 86
3. Trabzonspor 33 55
4. Beşiktaş 33 51
5. Başakşehir 33 49
6. Rizespor 33 48
7. Kasımpasa 33 46
8. Antalyaspor 33 45
9. Alanyaspor 33 45
10. Sivasspor 33 45
11. A.Demirspor 33 41
12. Samsunspor 33 39
13. Ankaragücü 33 37
14. Kayserispor 33 37
15. Konyaspor 33 36
16. Gaziantep FK 33 34
17. Hatayspor 33 33
18. Karagümrük 33 33
19. Pendikspor 33 30
20. İstanbulspor 33 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 31 69
2. Göztepe 31 63
3. Ahlatçı Çorum FK 31 55
4. Sakaryaspor 31 54
5. Bodrumspor 31 52
6. Kocaelispor 31 52
7. Bandırmaspor 31 47
8. Boluspor 31 47
9. Gençlerbirliği 31 47
10. Erzurumspor 31 42
11. Ümraniye 31 37
12. Manisa FK 31 36
13. Keçiörengücü 31 36
14. Şanlıurfaspor 31 34
15. Tuzlaspor 31 33
16. Adanaspor 31 32
17. Altay 31 15
18. Giresunspor 31 7
Takımlar O P
1. Arsenal 34 77
2. Liverpool 34 74
3. M.City 32 73
4. Aston Villa 34 66
5. Tottenham 32 60
6. M. United 33 53
7. Newcastle 33 50
8. West Ham United 34 48
9. Chelsea 32 47
10. Bournemouth 34 45
11. Brighton 32 44
12. Wolves 34 43
13. Fulham 34 42
14. Crystal Palace 34 39
15. Brentford 34 35
16. Everton 34 33
17. Nottingham Forest 34 26
18. Luton Town 34 25
19. Burnley 34 23
20. Sheffield United 34 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 32 81
2. Barcelona 32 70
3. Girona 32 68
4. Atletico Madrid 32 61
5. Athletic Bilbao 32 58
6. Real Sociedad 32 51
7. Real Betis 32 48
8. Valencia 32 47
9. Villarreal 32 42
10. Getafe 32 40
11. Osasuna 32 39
12. Sevilla 32 37
13. Las Palmas 32 38
14. Deportivo Alaves 32 35
15. Rayo Vallecano 32 34
16. Mallorca 32 31
17. Celta Vigo 32 31
18. Cadiz 32 25
19. Granada 32 18
20. Almeria 32 14