GÖRÜŞ - Kripto varlıkların geleceği

Nurullah Mahmut Dündar, kripto varlıklar piyasasında gelinen noktayı ve Türkiye’de atılması gereken adımları AA Analiz Masası'na değerlendirdi.

EKONOMİ 27.01.2022, 13:20
18
GÖRÜŞ - Kripto varlıkların geleceği
İstanbul

Yüzyıllık değişim ve gelişim sürecini bugün artık 3-5 yıl içerisinde yaşıyoruz. Her an teknolojik yenilikler, dijital dönüşümler, yeni finansal ürünlerle karşı karşıya kalıyoruz. Bitcoin de bu dijital dönüşümün bir ürünü olarak yaklaşık 13 yıl önce hayatımıza girdi.

Bitcoin nedir?

Bitcoin, blockchain (blokzincir) teknolojisi ile her yerde, herkese anında ödeme imkanı sunan, merkezi olmayan dijital kripto varlıktır. Bitcoinler satın alınabilir, satılabilir ve diğer para birimleriyle takas edilebilirler. Bitcoin bankalarda bulunan hesapların aksine, gizlilik ve anonimlik sağlar. Bitcoin kullanıcıları gizli anahtarlarıyla, Bitcoin ağındaki işlemlerinin sahipliğini ispatlar ve kendilerine ait değeri harcayabilir, yeni sahibine transfer edebilirler. Bitcoin; bankaların, aracı kurumların, otoritelerin ve hükümetlerin denetim ve düzenlemelerinden, her türlü işlem masraflarından ve kısıtlamalarından uzaktır. Kişilere finansal özgürlük sağlar. Tüm bunlardan ötürü günümüzde Bitcoin, geleneksel ödeme araçları banknot veya dijital paraların günden güne daha çok yerini alıyor.

Mevcut ekonomik düzene alternatif mi?

Böyle bir ürünün birçok aracıyı ortadan kaldırdığı da bir gerçek. Merkezi otoriteye ihtiyaç duymadan varlık transferine imkan sağladığı göz önüne alınırsa bitcoin, yüksek komisyon ödemek istemeyen, bürokratik işlemlere ve keyfi uygulamalara takılmak istemeyen kişilerin tercihi oluyor. Bitcoin ve kripto varlıklar adeta mevcut ekonomik düzene karşı bir alternatif oluşturma amacı taşıyor.

Ülkemizde de Bitcoin ve kripto varlık alımı yapan kişi sayısı her geçen gün artıyor. Dünya Ekonomik Forumu (WEF) tarafından yapılan araştırmaya göre, dünyanın en büyük 74 ekonomisi içerisinde nüfusa oranla en çok kripto para kullanan ülkeler sıralamasında Türkiye dünyada dördüncü, Avrupa’da ise birinci sırada yer alıyor.

Siyasiler maaşlarını kripto almaya başladı

New York Belediye Başkanı Eric Adams’ın maaşını Bitcoin ve Etherium olarak alacağını açıklaması ise oldukça radikal bir çıkış oldu. Dünyada pek çok devlet ve hükümet Bitcoin ve kripto varlıklara karşı mesafeli yaklaşırken, ABD’nin en büyük şehirlerinden New York’un belediye başkanının Bitcoin ve kripto varlıklarla ilgili böyle bir açıklama yapması oldukça dikkat çekici ve önemli. Kripto varlıkları ayakta tutan blokzincir teknolojisi, her geçen gün gelişmekte olup bu kavramların gelecekte hayatımızın daha çok içinde olması bekleniyor. Bir para biriminin geçerliliği, insanların o para birimine verdiği değere ve kullanma eğilimine bağlı olarak değişiyor. Eric Adams, kripto varlıkların ve bu varlıkların temel teknolojisi olan blokzincir teknolojisinin önemine ve geleceğine vurgu yapıyor.

Farklı yaklaşımlar

Kripto varlıklara karşı birçok farklı görüş bulunuyor. Bazı devletler hem Bitcoin’in kullanımını hem de Bitcoin madenciliğini yasakladı. Bazı devletler de Bitcoin’i resmi para birimi olarak kabul etti. Burada Çin ve El Salvador iki farklı örnek olarak karşımıza çıkıyor.

Dünya’nın en büyük ikinci ekonomisi olan Çin, 2013 yılından beri Bitcoin’e karşı yasaklayıcı bir politika izliyor. Bu politikaların çeşitli sebepleri bulunuyor. Bitcoin madenciliğinin yüksek miktarda enerjiye ihtiyaç duyması, fiyat istikrarı, mali krizlere sebep olacak unsurların ortadan kaldırılması gibi nedenlerle Çin, Bitcoin’e karşı yasaklayıcı bir politika izledi. Çin Bitcoin’e karşı bu tutumuna karşın kendi kripto parası DCEP’i piyasaya çıkarmaya hazırlanıyor.

Orta Amerika ülkesi El Salvador da Haziran 2021’de Bitcoin’i resmi para birimi olarak kabul eden ilk ülke oldu. Böylece dünyada bir ilke imza atan El Salvador, volkan enerjisiyle Bitcoin madenciliği yapma, "Bitcoin Şehri" kurma ve Bitcoin tahvili çıkarma gibi girişimleriyle kripto varlık alanında adımlarını hızlandırıyor.

Blokzincir teknolojisi gelişiyor

Kripto varlıkların ortaya çıkmasına imkan sağlayan teknoloji olan blokzincir teknolojisi her geçen gün gelişiyor. Kripto varlıklar, De-Fi, NFT, Metaverse gibi hayatımıza her gün yeni kavramlar giriyor. Bu kavramlarla gelecekte daha çok iç içe olacağız. Bu sebeple gelişen ve sürekli yenilenen bu teknolojik ürünleri yasaklamak ve engellemek pek mümkün değil.

Kripto varlıkların devletlerin bastığı resmi para birimlerinde olduğu gibi finansal sistemin mekanizmaları tarafından benzer şekilde kontrol edilmesi ve yönetilmesi de pek mümkün görünmüyor. Kripto varlıklar konusunda tüm dünyada herkesçe kabul edilmiş ortak bir görüş yok. Her devlet meseleye kendi perspektifinden bakıyor. Bu sebeple klasik finans mekanizmaları, kripto varlıkların gelişim hızına ayak uydurmakta zorlanıyor.

Türkiye’de kripto varlıklara yaklaşım

Ülkemizde de kripto varlıklara yönelik yapılacak bir yasal düzenlemede dikkat edilmesi gereken bazı önemli başlıklar var. Blokzincir teknolojisinin getirdiği fırsatlardan en iyi şekilde nasıl yararlanılabileceği daha derinlemesine değerlendirilmeli ve ekosistemin bünyesinde barındırdığı riskler hesaplanmalı. Sistemin sunduğu fırsatlar göz ardı edilmemeli.

Kripto varlıklar yeni bir teknolojik ürün olması ve klasik finans sisteminden ayrı dinamikleri bulunması nedeniyle ilgili kurum ve kuruluşlarca doğru tanımlanmalı. Finans okuryazarlığının gelişmesi ve bu kapsamda yatırımcıların bilinçlendirilmesi, bu hususlar üzerine yoğunlaşarak kullanıcının korunması hususunda adımlar atılması önem arz ediyor.

Kripto varlıklar alanında oluşturulacak hukuki düzenlemelerin geleceğe dönük ve yenilikler ile teknolojik gelişmelere ayak uydurabilecek esneklikte olması gerekiyor. Türkiye’nin yapacağı yenilikçi düzenlemeler ile kripto varlık ve blokzincir özelinde bir merkez haline getirilmesi nihai hedef olmalı ve bu bağlamda gerekli adımlar atılmalı. Böylece Türkiye yerli ve yabancı yatırımcılar için yeni bir cazibe merkezi haline gelebilir.

[Nurullah Mahmut Dündar Medipol Üniversitesi Öğretim Görevlisidir]

"Görüş" başlığıyla yayımlanan makalelerdeki fikirler, yazarına aittir ve Anadolu Ajansının editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Yorumlar (0)
23
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 30 Haziran 2022
İmsak 03:28
Güneş 05:28
Öğle 13:13
İkindi 17:12
Akşam 20:47
Yatsı 22:38
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31