AB mülteci politikasında Ukraynalılara ayrıcalıklı davranıyor

Avrupa Birliği'nin (AB) Rusya'nın saldırısına uğrayan Ukrayna'dan kaçanlarla, dünyanın başka yerlerindeki çatışma bölgelerinden kaçanlara koruma sağlamadaki uygulamaları farklılık gösteriyor.

DÜNYA 10.03.2022, 16:12
5
AB mülteci politikasında Ukraynalılara ayrıcalıklı davranıyor
Brüksel

Rusya'nın 24 Şubat'ta Ukrayna'ya başlattığı saldırının ardından yaklaşık iki hafta içinde 2 milyon kişi komşu AB ülkeleri Macaristan, Polonya, Slovakya ve Romanya'ya girdi.

AB, bir anda ortaya çıkan Ukraynalı akınına hızlı karşılık verdi. AB Komisyonu, krizin başlamasından bir hafta sonra çoğunluğu kadın ve çocuklardan oluşan Ukraynalıların geçici koruma altına alınması için üye ülkelere öneri hazırladı.

Bu kapsamda AB ülkelerinin oy birliğiyle 2001'de çıkarılan ancak bugüne kadar hiç kullanılmayan AB Geçici Koruma Yönergesi 4 Mart 2022'de hayata geçirildi. Savaşın başlamasından sonra 10 gün içinde uygulamaya koyulan yönergeyle Ukrayna'daki savaştan kaçanlara ve ailelerine geçici koruma statüsü veriliyor.

Ukraynalılara otomatik oturma ve çalışma izni

Yönerge çerçevesinde Ukraynalılar, AB'nin mülteci politikasının dışında kalmayı tercih eden Danimarka haricindeki AB ülkelerinde oturma izni alabilecek, eğitim ve sağlık hizmetlerinden faydalanacak, çalışma izni sayesinde iş bulup çalışabilecek. Ukraynalılara ayrıca sosyal refah yardımı, barınma yardımı ve geçim yardımı gibi imkanlar verilebilecek.

Ukrayna sınırındaki AB ülkelerine girenler diğer üye ülkelere serbestçe seyahat edebilecek. Bu zaten Ukrayna ile AB arasındaki vize serbestliği anlaşması sayesinde mümkündü. Ukrayna vatandaşları AB ülkelerinde 90 gün boyunca vize almadan kalabiliyordu. Geçici koruma kapsamında bu süre en az 1 yıla çıkmış oldu.

Ücretsiz seyahat ve iletişim imkanı

Birçok AB ülkesi Ukraynalıların seyahatlerini kolaylaştırmak için ücretsiz bilet imkanı da tanıyor. Ayrıca bazı telekomünikasyon şirketleri de Ukraynalılara ülkelerini ücretsiz arama ve ücretsiz SIM kart sağlama gibi hizmetler sunma kararı aldı.

Bu imkanlardan Ukrayna'da yasal olarak bulunan uluslararası koruma altındaki Ukrayna vatandaşı olmayan kişiler de ya yönerge kapsamında ya da üye ülkelerin ulusal yasaları içinde faydalanabilecek.

Ancak Ukrayna'da yaşayan veya çalışan ama Ukrayna vatandaşı olmayan öğrenciler gibi kişiler, bu yönergenin kapsamına dahil edilmeyecek. AB ülkeleri, bu kişilerin ülkelerine dönmelerine yardım edecek.

Geçici koruma ilk aşamada 1 yıl için verilecek, daha sonra duruma göre iki kez 6'şar ay uzatılması mümkün olacak. Üye ülkeler gerek görürlerse 1 yıl daha bu süreyi uzatabilecek. Böylece süre 4 Mart 2025'e kadar uzayabilecek. Ukraynalılar, istedikleri zaman AB ülkelerine iltica başvurusu hakkına da sahip olacak.

Diğerleri için uzun ve belirsiz bir süreç

Ukraynalılara bu kadar kısa sürede bu kadar kolaylaştırılmış imkanlar tanınmasına karşılık Suriye, Afganistan, Irak veya Afrika gibi dünyanın başka yerlerindeki silahlı çatışmalardan kaçanlar için AB'nin farklı bir uygulaması bulunuyor.

AB, Ukrayna'dan kaçanlar için "geçici koruma" statüsünü otomatik olarak verirken başka yerlerden gelenlerin yasal yollara dahil olarak iltica başvurusu yapması isteniyor.

Her yıl binlerce kişi AB yolunda hayatını kaybediyor

Ancak iltica başvurusunu yapabilmek için önce bir AB ülkesine ayak basmak gerekiyor. Avrupa'ya girmek isteyenler için en zorlu süreci bu kısım oluşturuyor.

Birçok kişi yasal yollardan AB'ye kabul edilmeyeceğini düşünerek daha çok Akdeniz üzerinden çoğu zaman botlarla İspanya, İtalya, Yunanistan gibi AB ülkelerine girmeye çalışıyor.

Oldukça tehlikeli olan bu seyahatlerde her yıl binlerce kişi hayatını kaybediyor. AB'nin istatistiklerine göre, sadece 2021'de 3 bin 29 kişi denizde yaşamını yitirdi.

Hayatta kalırlarsa "geri itmeleri" aşmaları gerekiyor

Hayatta kalmayı başaran göçmenler AB toprağına ulaşırsa bu kez de çokça eleştirilen "geri itmeler" söz konusu oluyor. Örneğin Yunanistan'da görülen geri itmeler sonucunda çok sayıda göçmenin denizde hayatını kaybettiğine yönelik Avrupa medyasında son yıllarda birçok haber yer aldı.

"Geri itme" sorununu aşıp AB ülkesine ayak basanların iltica hakkı bulunuyor. İltica başvurusunu o ülkenin yetkili makamları alıyor.

Bu ülkelerde uluslararası koruma başvurusu yapanların Ukraynalılara verilen geçici koruma hakkına benzer hakları bulunuyor. Ancak burada farklılıklar görülüyor.

Örneğin geçici koruma sağlanan kişi hemen iş bulup çalışabilirken uluslararası koruma başvurusu yapan kişiye bu hak 9 ay sonra veriliyor.

İltica başvurusunun kabul garantisi yok

Uluslararası koruma başvurusu yapıldıktan sonra başvuru sahiplerine geçici barınma, gıda, sağlık imkanı tanınıyor. Çocuklara da eğitim imkanı veriliyor.

Ancak uluslararası koruma başvuru yapan kişinin başvurusunun kabul edileceğinin garantisi bulunmuyor. İstatistiklerde bugüne kadar Avrupa ülkelerine yapılan iltica başvurularının her yıl yaklaşık yüzde 40'ının kabul aldığı görülüyor.

Kişilerin başvuruları bireysel olarak değerlendiriliyor. Aylar, hatta bazen yıllar süren tarama, araştırma ve mülakat gibi aşamaların geçilmesi gerekiyor. Başvuru sahibinin ülkesine neden dönemeyeceğini, dönerse hayatının tehlike altında olacağını kanıtlaması isteniyor.

8 yılda 6,2 milyon iltica başvurusu

Sadece iki haftada 2 milyondan fazla Ukraynalıya kapılarını açan AB, 2014-2021 dönemini kapsayan 8 yılda yaklaşık 6,2 milyon uluslararası koruma başvurusu almıştı.

AB yetkilileri, gelecek haftalar ve aylarda Ukrayna'dan gelecek kişilerin sayısının 5 milyonu bulabileceğini tahmin ediyor.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 27 Kasım 2022
İmsak 06:28
Güneş 07:58
Öğle 12:57
İkindi 15:23
Akşam 17:45
Yatsı 19:10
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Bodrumspor 14 22
8. Bandırmaspor 14 21
9. Manisa FK 13 20
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 13 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4