AB mülteci politikasında Ukraynalılara ayrıcalıklı davranıyor

Avrupa Birliği'nin (AB) Rusya'nın saldırısına uğrayan Ukrayna'dan kaçanlarla, dünyanın başka yerlerindeki çatışma bölgelerinden kaçanlara koruma sağlamadaki uygulamaları farklılık gösteriyor.

DÜNYA 10.03.2022, 16:12
4
AB mülteci politikasında Ukraynalılara ayrıcalıklı davranıyor
Brüksel

Rusya'nın 24 Şubat'ta Ukrayna'ya başlattığı saldırının ardından yaklaşık iki hafta içinde 2 milyon kişi komşu AB ülkeleri Macaristan, Polonya, Slovakya ve Romanya'ya girdi.

AB, bir anda ortaya çıkan Ukraynalı akınına hızlı karşılık verdi. AB Komisyonu, krizin başlamasından bir hafta sonra çoğunluğu kadın ve çocuklardan oluşan Ukraynalıların geçici koruma altına alınması için üye ülkelere öneri hazırladı.

Bu kapsamda AB ülkelerinin oy birliğiyle 2001'de çıkarılan ancak bugüne kadar hiç kullanılmayan AB Geçici Koruma Yönergesi 4 Mart 2022'de hayata geçirildi. Savaşın başlamasından sonra 10 gün içinde uygulamaya koyulan yönergeyle Ukrayna'daki savaştan kaçanlara ve ailelerine geçici koruma statüsü veriliyor.

Ukraynalılara otomatik oturma ve çalışma izni

Yönerge çerçevesinde Ukraynalılar, AB'nin mülteci politikasının dışında kalmayı tercih eden Danimarka haricindeki AB ülkelerinde oturma izni alabilecek, eğitim ve sağlık hizmetlerinden faydalanacak, çalışma izni sayesinde iş bulup çalışabilecek. Ukraynalılara ayrıca sosyal refah yardımı, barınma yardımı ve geçim yardımı gibi imkanlar verilebilecek.

Ukrayna sınırındaki AB ülkelerine girenler diğer üye ülkelere serbestçe seyahat edebilecek. Bu zaten Ukrayna ile AB arasındaki vize serbestliği anlaşması sayesinde mümkündü. Ukrayna vatandaşları AB ülkelerinde 90 gün boyunca vize almadan kalabiliyordu. Geçici koruma kapsamında bu süre en az 1 yıla çıkmış oldu.

Ücretsiz seyahat ve iletişim imkanı

Birçok AB ülkesi Ukraynalıların seyahatlerini kolaylaştırmak için ücretsiz bilet imkanı da tanıyor. Ayrıca bazı telekomünikasyon şirketleri de Ukraynalılara ülkelerini ücretsiz arama ve ücretsiz SIM kart sağlama gibi hizmetler sunma kararı aldı.

Bu imkanlardan Ukrayna'da yasal olarak bulunan uluslararası koruma altındaki Ukrayna vatandaşı olmayan kişiler de ya yönerge kapsamında ya da üye ülkelerin ulusal yasaları içinde faydalanabilecek.

Ancak Ukrayna'da yaşayan veya çalışan ama Ukrayna vatandaşı olmayan öğrenciler gibi kişiler, bu yönergenin kapsamına dahil edilmeyecek. AB ülkeleri, bu kişilerin ülkelerine dönmelerine yardım edecek.

Geçici koruma ilk aşamada 1 yıl için verilecek, daha sonra duruma göre iki kez 6'şar ay uzatılması mümkün olacak. Üye ülkeler gerek görürlerse 1 yıl daha bu süreyi uzatabilecek. Böylece süre 4 Mart 2025'e kadar uzayabilecek. Ukraynalılar, istedikleri zaman AB ülkelerine iltica başvurusu hakkına da sahip olacak.

Diğerleri için uzun ve belirsiz bir süreç

Ukraynalılara bu kadar kısa sürede bu kadar kolaylaştırılmış imkanlar tanınmasına karşılık Suriye, Afganistan, Irak veya Afrika gibi dünyanın başka yerlerindeki silahlı çatışmalardan kaçanlar için AB'nin farklı bir uygulaması bulunuyor.

AB, Ukrayna'dan kaçanlar için "geçici koruma" statüsünü otomatik olarak verirken başka yerlerden gelenlerin yasal yollara dahil olarak iltica başvurusu yapması isteniyor.

Her yıl binlerce kişi AB yolunda hayatını kaybediyor

Ancak iltica başvurusunu yapabilmek için önce bir AB ülkesine ayak basmak gerekiyor. Avrupa'ya girmek isteyenler için en zorlu süreci bu kısım oluşturuyor.

Birçok kişi yasal yollardan AB'ye kabul edilmeyeceğini düşünerek daha çok Akdeniz üzerinden çoğu zaman botlarla İspanya, İtalya, Yunanistan gibi AB ülkelerine girmeye çalışıyor.

Oldukça tehlikeli olan bu seyahatlerde her yıl binlerce kişi hayatını kaybediyor. AB'nin istatistiklerine göre, sadece 2021'de 3 bin 29 kişi denizde yaşamını yitirdi.

Hayatta kalırlarsa "geri itmeleri" aşmaları gerekiyor

Hayatta kalmayı başaran göçmenler AB toprağına ulaşırsa bu kez de çokça eleştirilen "geri itmeler" söz konusu oluyor. Örneğin Yunanistan'da görülen geri itmeler sonucunda çok sayıda göçmenin denizde hayatını kaybettiğine yönelik Avrupa medyasında son yıllarda birçok haber yer aldı.

"Geri itme" sorununu aşıp AB ülkesine ayak basanların iltica hakkı bulunuyor. İltica başvurusunu o ülkenin yetkili makamları alıyor.

Bu ülkelerde uluslararası koruma başvurusu yapanların Ukraynalılara verilen geçici koruma hakkına benzer hakları bulunuyor. Ancak burada farklılıklar görülüyor.

Örneğin geçici koruma sağlanan kişi hemen iş bulup çalışabilirken uluslararası koruma başvurusu yapan kişiye bu hak 9 ay sonra veriliyor.

İltica başvurusunun kabul garantisi yok

Uluslararası koruma başvurusu yapıldıktan sonra başvuru sahiplerine geçici barınma, gıda, sağlık imkanı tanınıyor. Çocuklara da eğitim imkanı veriliyor.

Ancak uluslararası koruma başvuru yapan kişinin başvurusunun kabul edileceğinin garantisi bulunmuyor. İstatistiklerde bugüne kadar Avrupa ülkelerine yapılan iltica başvurularının her yıl yaklaşık yüzde 40'ının kabul aldığı görülüyor.

Kişilerin başvuruları bireysel olarak değerlendiriliyor. Aylar, hatta bazen yıllar süren tarama, araştırma ve mülakat gibi aşamaların geçilmesi gerekiyor. Başvuru sahibinin ülkesine neden dönemeyeceğini, dönerse hayatının tehlike altında olacağını kanıtlaması isteniyor.

8 yılda 6,2 milyon iltica başvurusu

Sadece iki haftada 2 milyondan fazla Ukraynalıya kapılarını açan AB, 2014-2021 dönemini kapsayan 8 yılda yaklaşık 6,2 milyon uluslararası koruma başvurusu almıştı.

AB yetkilileri, gelecek haftalar ve aylarda Ukrayna'dan gelecek kişilerin sayısının 5 milyonu bulabileceğini tahmin ediyor.

Yorumlar (0)
23
hafif yağmur
Namaz Vakti 28 Haziran 2022
İmsak 03:27
Güneş 05:27
Öğle 13:12
İkindi 17:12
Akşam 20:47
Yatsı 22:38
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31